Een karbeel (ook wel korbeel) is een schuine houten schoor: een kort schoorstuk tussen een verticale stijl of kolom en een horizontale ligger of balk. De karbeel verstijft de hoek en verkort de overspanning van de ligger.
Functie en toepassing
Door schuin tussen de stijl en de ligger te worden geplaatst, vormt de karbeel een driehoek in de verbinding. Deze driehoek maakt de constructie stijver en zorgt ervoor dat de hoek zijn vorm behoudt onder belasting. Tegelijk steunt de karbeel de ligger dichter bij het midden, waardoor de vrije overspanning kleiner wordt.
Karbelen komen veel voor in de historische houtskeletbouw, bijvoorbeeld in gebinten, en onder uitkragende bouwdelen. Ze werden vaak fraai gesneden of geprofileerd; zo’n uitgevoerd exemplaar wordt ook wel een sleutelstuk genoemd.
Toepassing
- Verstijven van de hoek tussen stijl en ligger
- Verkorten van de overspanning van een balk
- Ondersteunen van uitkragende bouwdelen
- Constructief en decoratief element in gebinten
Gerelateerde termen
- Gebint
- Schoor
- Sleutelstuk
- Console
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
