Een kikker is meestal een metalen dubbele haak — een T- of ankervormig klampje — waarom een touw of lijn in achtvorm wordt vastgezet. Je vindt kikkers op vlaggenmasten, steigers, bootjes en op plekken waar een lijn snel vast én snel los moet kunnen.
Het woord heeft in de bouw en het bouwbeslag daarnaast nog een paar andere, heel concrete betekenissen.
De vier betekenissen
- Touwklamp (belegklamp) — de dubbele haak waarom een touw wordt belegd. Het touw wordt in achten omheen gewonden; de laatste slag klemt de voorgaande vast
- Sluitpalletje van een schuifraam — het meestal metalen, soms houten draaibare palletje waarmee een schuifraam wordt gesloten (ook kikkertje)
- Blok onder de schaafbeitel — bij een blokschaaf het (vaak verstelbare) blok onder de beitel aan de zool van de schaaf; door het te verschuiven verstel je de bekopening en daarmee de spaandikte
- Aansluitstukje bij naar binnen draaiend hout — een klein stukje dat op de verbrede onderdorpel wordt geplaatst om de waterkering te verbeteren bij het gebruik van een stolpnaald
Toepassing: een touw op een kikker beleggen
- Leg de lijn eerst één volle slag om de voet van de kikker
- Kruis daarna in achtvorm over de twee horens, twee tot drie keer
- Sluit af met een halve slag (een “kop”) over één horen, zodat de lijn zichzelf klemt
- Trek de lijn niet dood vast: hij moet onder spanning nog los te maken zijn
Aandachtspunten
- Materiaal buiten — gebruik buiten roestvast staal, brons of thermisch verzinkt staal; onbehandeld staal loopt op zichtbaar werk snel roeststrepen
- Bevestiging — schroef een kikker altijd in massief hout of met doorgaande bouten door de constructie; alleen in beplating of pleisterwerk scheurt hij uit
- Kikkertje van een schuifraam — bij een oud schuifraam is een verbogen of versleten kikker vaak de oorzaak dat het raam niet meer sluitend te krijgen is; vervangen is doorgaans eenvoudiger dan richten
Gerelateerde termen
- Klamp
- Schuifraam
- Blokschaaf
- Onderdorpel
- Beslag
- Waterkering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
