Klimaatadaptief bouwen betekent dat een gebouw en het terrein eromheen zo robuust worden ontworpen dat ze kunnen meebewegen met een veranderend klimaat: hevige buien, langdurige droogte, hitte en een wisselende grondwaterstand. Het gaat dus niet om het beperken van CO2-uitstoot (dat is klimaatmitigatie), maar om het opvangen van de gevolgen die er hoe dan ook al zijn.
Klimaatadaptatie speelt op twee schaalniveaus tegelijk. Op gebiedsniveau gaat het om waterberging, groenstructuur en de inrichting van straten. Op perceelniveau gaat het om je eigen dak, gevel, tuin en fundering. De vier thema’s die het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie van de Rijksoverheid hanteert zijn wateroverlast, droogte, hitte en overstroming.
Toepassing
- Water vasthouden op eigen terrein — infiltratiekratten, een grindkoffer of een wadi in plaats van alles op het riool aansluiten. Veel gemeenten eisen bij nieuwbouw of verbouwing een berging in de orde van 20 tot 60 mm per vierkante meter verhard oppervlak; check altijd de hemelwaterverordening van je eigen gemeente
- Minder verharding — halfverharding, grasbetontegels of gewoon minder tegels laten regen wegzakken in plaats van afstromen
- Groendak — een extensief sedumdak met 60 tot 120 mm substraat houdt globaal 15 tot 30 liter water per vierkante meter vast en dempt de piekafvoer
- Hitte weren — buitenzonwering aan zuid- en westgevels, overstekken, en schaduw van bomen. Zonwering buiten het glas is vele malen effectiever dan binnenzonwering
- Droogte en fundering — bij houten paalfunderingen op veen of klei is een dalende grondwaterstand een reëel risico; verlaag het peil niet onnodig en houd regenwater in de bodem
- Materiaalkeuze — kies detaillering die tegen langdurig nat worden kan: voldoende overstek, goede afwatering, hout op afstand van de grond
Praktijktips
- Reken met kortdurende, hevige buien — een goot en hemelwaterafvoer die “meestal” volstaan, lopen bij een piekbui over. Een noodoverloop in de dakrand voorkomt dat water het gebouw in loopt
- Afschot van het gebouw af — leg terras en oprit met circa 10 tot 20 mm per meter afschot richting het groen, niet richting de gevel
- Combineer maatregelen — een regenton (100 tot 300 liter) is leuk voor de planten, maar te klein om een bui te bergen; combineer met infiltratie
- Denk aan onderhoud — infiltratievoorzieningen en groendaken raken dicht als ze niet worden gecontroleerd; plan minimaal jaarlijks een inspectie
Gerelateerde termen
- Klimaatbuffer
- Infiltratie
- Infiltratie in de eigen tuin
- Groendak
- Hemelwaterafvoer
- Bergbezinkbassin
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
