Een kofferdam is de ruimte tussen twee waterdichte schotten of damwanden die op betrekkelijk korte afstand — meestal enkele meters — van elkaar staan. Het water dat tussen die twee wanden zit, wordt weggepompt, zodat er droog gewerkt kan worden of zodat er een dubbele barrière tegen doorlekken ontstaat. Kofferdammen zijn vrijwel altijd tijdelijk.
De dubbele wand is het kenmerkende verschil met een gewone bouwkuip. Lekt de buitenste wand, dan is er nog een tweede wand plus de tussenruimte die het water opvangt en waar het kan worden weggepompt. Ook de grond tussen de wanden werkt mee: die maakt het geheel zwaarder en stabieler.
Toepassing
- Aanleg van leidingen en kabels in of langs water, bijvoorbeeld een gasleiding onder een watergang door
- Bergen van scheepswrakken en objecten in de waterbodem, waarbij de grond eromheen stabiel moet blijven
- Werken naast bestaande bebouwing — de kofferdam vormt een buffer tegen trillingen en grondverplaatsing bij heiwerk
- Tijdelijk omleiden of afdammen van een rivier, kanaal of gracht
- Afschermen van een werkgebied bij werk aan waterbodems
Praktijktips
- Reken op opdrijven en op kwel — een droge kuip in natte grond wil omhoog en water zoekt onderlangs zijn weg; de wanddiepte, de bodemafsluiting en het bemalingsplan zijn geen details maar de kern van het ontwerp
- Bemaling is vergunningplichtig — het onttrekken van grondwater vraagt in Nederland melding of vergunning bij waterschap of gemeente, en bij verontreinigde grond gelden extra eisen
- Monitor de omgeving — meet zettingen en waterstanden bij belendende panden vóór, tijdens en na het werk; die metingen zijn ook je bewijsmateriaal bij schadeclaims
- Houd de tussenruimte bereikbaar — een kofferdam die je niet kunt inspecteren of leegpompen, verliest juist zijn voordeel ten opzichte van een enkele wand
- Plan de verwijdering — het trekken van damwanden geeft trillingen en grondverlies; dat hoort in dezelfde risicoafweging als het aanbrengen
Gerelateerde termen
- Damwand
- Bouwkuip
- Bemaling
- Bronbemaling
- Combiwand
- Waterkering
- Kwel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
