Een koppelanker is een metalen anker dat twee balken die in elkaars verlengde liggen onderling verbindt. De balken raken elkaar bij een oplegging — meestal boven een muur of een onderslagbalk — en het koppelanker maakt van die twee losse einden één doorlopend geheel.
Waar het voor dient
Bij een balklaag over meerdere overspanningen liggen de vloerbalken vaak niet in één stuk door. Twee kortere balken komen naast of tegen elkaar op dezelfde muurplaat te liggen. Zonder verbinding kunnen die balkkoppen los van elkaar bewegen: de vloer voelt dan veerkrachtig aan en de balken kunnen bij belasting zijdelings uitwijken of van de oplegging af schuiven.
Het koppelanker doet drie dingen tegelijk:
- Trek opnemen — de balken kunnen niet meer uit elkaar schuiven.
- De balklaag als schijf laten werken — de gekoppelde balken verdelen de belasting beter over de muur.
- De muur stabiliseren — bij een uitvoering die tevens in het metselwerk is verankerd, houdt het anker het muurvlak tegen de vloer aan.
Uitvoeringen
- Platte strip — een verzinkte of roestvaststalen strip die over beide balkkoppen wordt geschroefd. De eenvoudigste en meest gebruikte vorm.
- Doorgaande staaf met plaat — bij restauratie van historisch metselwerk: een staaf door de muur, aan de buitenzijde afgesloten met een sierlijk gesmede ankerplaat.
- Gecombineerd balk- en koppelanker — verbindt de balkkoppen én verankert ze in het buitenblad.
Aandachtspunten in de praktijk
- Schroeven, niet spijkeren — houtdraadbouten of constructieschroeven nemen trek op; gladde draadnagels doen dat nauwelijks.
- Niet in de kopse kant — schroeven in kops hout hebben veel minder uittrekweerstand. Bevestig altijd in de zijkant of bovenkant van de balk.
- Roestvast bij vocht — in een kruipruimte, spouw of buitenmuur is verzinkt staal onvoldoende; kies daar RVS.
- Historisch smeedijzer laten zitten — oude ankers zijn vaak nog volledig functioneel en bouwhistorisch waardevol. Beoordeel eerst de roestvorming voordat je vervangt.
- Reken het na — een koppelanker is een constructief onderdeel. Bij het vergroten van de vloerbelasting hoort een constructeursberekening, geen vuistregel.
Gerelateerde termen
- Anker
- Balkanker
- Balklaag
- Balkkop
- Oplegging
- Muurplaat
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
