Koudeval is de neerwaartse luchtstroom die langs een koud raam of een koude deur ontstaat en die als tocht over de vloer voelbaar is. Het is een van de meest voorkomende klachten over comfort in bestaande woningen — en het wordt vrijwel altijd verward met een kier.
Hoe het werkt
Er hoeft geen enkele kier te zijn. Het verschijnsel is puur luchtcirculatie:
- Warme binnenlucht stijgt op langs de verwarming en verspreidt zich langs het plafond.
- Die lucht komt bij het raam en koelt af tegen het koude glas.
- Afgekoelde lucht is zwaarder en zakt langs het raam naar beneden.
- Onderaan verspreidt die koude luchtstroom zich over de vloer.
Je voelt dus geen buitenlucht, maar je eigen binnenlucht die langs het glas is afgekoeld. Bij een raam van vloer tot plafond op het noorden is het effect het sterkst: het koude oppervlak is groot en de valhoogte lang.
Veelvoorkomende oorzaken
- Enkel glas of oud, slecht isolerend dubbel glas
- Lek dubbelglas (dan zie je vaak condens of aanslag tússen de ruiten)
- Slecht of niet geïsoleerde kozijnen, borstweringen en vensterbanken
- Een radiator die niet onder het raam maar aan een binnenwand hangt
- Onvoldoende verwarmingscapaciteit of vloerverwarming die op te lage temperatuur draait
- Een echte koudebrug of luchtlek in de aansluiting van kozijn op muur
Oplossingen, van meeste naar minste effect
- Beter glas. De kern van het probleem is de oppervlaktetemperatuur van de ruit. HR++ of triple glas maakt het glasoppervlak zoveel warmer dat de koudeval grotendeels verdwijnt. Dit is de enige maatregel die de oorzaak wegneemt.
- Warmte op de juiste plek. Een radiator direct onder het raam vangt de dalende koude lucht op en stuurt hem weer omhoog. Dat is precies waarom radiatoren van oudsher onder ramen hangen. Bij vloerverwarming helpt een convectorput langs de raampui.
- Kozijn, borstwering en vensterbank isoleren. Het glas is meestal niet het enige koude vlak.
- Zware gordijnen tot op de grond of goed sluitende raamdecoratie. Die scheiden de koude luchtlaag van de kamer. Wel dicht tegen de vloer en niet over de radiator hangen, anders werkt de radiator niet meer.
- Tochtstrips. Die lossen een kier op, geen koudeval — maar als er ook een kier is, scheelt het.
Aandachtspunt
Meet vóór je investeert. Met een goedkope infraroodthermometer zie je direct of de klacht van het glas komt, van het kozijn, van de borstwering of van een lek in de aansluiting. Dat bepaalt welke van de bovenstaande maatregelen zin heeft.
Gerelateerde termen
- Koudebrug
- Beglazing
- Dubbelglas
- Radiator
- Convector
- Binnenklimaat
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
