Een kreupele stijl is een korte, verticale stijl in een kapconstructie die op de zolder- of kapbalk staat en bovenaan in de kapbalk of het spantbeen is gepend. Je vindt hem vooral in het verbeterde Hollandse spant. Andere namen: kapstijl of kappoot.
Waarom hij er zit
In een eenvoudige kapconstructie komt de belasting van het dak op de muurplaat terecht — en die belasting heeft een horizontale component die de muren naar buiten drukt. Dat is het klassieke probleem van spatkracht: gevels die na tientallen jaren zichtbaar naar buiten staan.
De kreupele stijl lost dit op door het krachtverloop te verleggen. Hij brengt (een groot deel van) de belasting uit de kap omlaag naar de vloerconstructie — op de kapbalken of zolderbalken en daarmee op de vloerbalken — in plaats van op de muurplaat. De muur wordt zo veel minder naar buiten gedrukt.
Hoe de voet wordt vastgehouden
De stijl zelf zou onderaan naar buiten willen schuiven. Dat wordt op twee manieren voorkomen:
- Met een slof. Een slof of sleestuk onder de stijlvoet verdeelt de druk over meerdere vloerbalken in plaats van over één, en houdt de stijl op zijn plaats.
- Door de stijl in de vloerbalk te keepen. De stijl krijgt een tand die direct in en tegen de vloerbalk drukt, zodat de horizontale component daar wordt opgenomen.
Daarnaast wordt de stijl vaak met een blokkeel of een waterpas blokje aan de muurplaat gekoppeld.
Bij verbouwing en herstel
- Zaag een kreupele stijl nooit weg om zoldervloerruimte te winnen. Hij is precies het onderdeel dat de spatkracht opvangt; verwijderen betekent dat het dak zijn last weer op de muurplaat legt.
- Controleer de voet. Rot in de stijlvoet of in de slof, of een verzakte vloerbalk eronder, zet de hele werking buitenspel. Kijk hier bij een bouwkundige keuring altijd naar.
- Bij het uitbouwen van zolder wordt de kreupele stijl vaak in een knieschot opgenomen. Dat mag, mits de stijl zelf en zijn voetaansluiting intact blijven.
Controle van de kreupele stijl bij verbouwing en herstel
- Stijl laten staan: Niet wegzagen voor zoldervloerruimte: hij vangt de spatkracht op.
- Stijlvoet en slof op rot controleren: Rot in de voet of de slof zet de hele werking buitenspel.
- Vloerbalk onder de stijl controleren: Een verzakte vloerbalk eronder zet de werking ook buitenspel.
- Voetaansluiting intact laten bij knieschot: Opnemen in een knieschot mag alleen als stijl en voetaansluiting intact blijven.
Gerelateerde termen
- Muurplaat
- Kapspant
- Blokkeel
- Karbeel
- Knieschot
- Spatkracht
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
