Een lagenlat is een lat waarop de lagenmaat staat aangegeven en die de metselaar tijdens het metselen als maatstok gebruikt. Door de lat naast het werk te zetten kun je in één oogopslag zien op welke hoogte elke volgende laag moet komen, zonder telkens opnieuw te meten.
Op de achterzijde van dezelfde lat staat vaak een tweede verdeling: de koppenmaat, waarmee de stenen in de lengterichting worden uitgezet. Soms zijn de streepjes uitgevoerd als inkepingen, zodat de lat ook op de tast bruikbaar is.
Waarom je hem gebruikt
De maat van een baksteen varieert per steen enkele millimeters. Wie elke laag apart afmeet, stapelt die afwijkingen op: na twintig lagen kan het metselwerk centimeters uit het lood van de bedoelde hoogte lopen. Dat merk je pas op het moment dat het niet meer past — bij de latei, het kozijn of de aansluiting op het bestaande werk.
Door de gemiddelde laagdikte één keer te bepalen en op een lat uit te zetten, ligt de hoogte van elke laag van tevoren vast. Zo komen de belangrijke hoogten — dorpel, latei, rollaag, dakvoet — precies op een laagnaad uit.
Zelf een lagenlat maken
- Bepaal de lagenmaat — meet niet één steen, maar leg tien stenen op hun kant tegen elkaar, meet die totale hoogte en deel door tien. Tel de gewenste voegdikte erbij op (gangbaar is ongeveer 10 tot 12 mm)
- Kies een rechte lat — een vurenhouten lat van ongeveer 20 x 45 mm en 2 tot 3 meter lang is handig hanteerbaar
- Teken de verdeling af — zet vanaf één nulpunt alle laagnaden op de lat af met een scherp potlood; controleer aan het eind of de laatste streep klopt met de rekensom
- Markeer de vaste hoogten — teken op dezelfde lat de peilmaat, de bovenkant van de dorpel, de onderkant van de latei en het niveau van het maaiveld af
- Merk de lat — schrijf het project en de gebruikte lagenmaat erop; een lat van een ander werk gebruiken gaat een keer mis
Gebruik altijd hetzelfde nulpunt — het peil — voor de hele bouw, zodat de gevels aan alle zijden op dezelfde laag uitkomen.
Gerelateerde termen
- Lagenmaat
- Koppenlat
- Koppenmaat
- Peilmaat
- Metselwerk
- Voeg
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
