Een lambrequin is een geplooide, geschulpte of getande sierrand die over een rand heen hangt, meestal boven aan een raam, deur, luifel of dakrand. De onderrand is vaak grillig uitgesneden en kan zijn afgewerkt met franjes, kwastjes of hangende druppelvormen.
Herkomst
Het woord komt uit het Frans en gaat terug op lambeau (lap, flard). Oorspronkelijk is de lambrequin een textiel motief: de korte draperie boven een gordijn of boven een baldakijn. In de bouwkunde is dat textiele motief vertaald naar vaste materialen — hout, gietijzer, zink, plaatstaal of stucwerk — waarbij de plooival van de stof is nagebootst in een gezaagd of gegoten profiel.
Toepassing
Je komt lambrequins vooral tegen in negentiende-eeuwse en vroeg-twintigste-eeuwse architectuur:
- Houten veranda’s, serres en luifels — een gezaagde sierrand langs de voorzijde van de overkapping.
- Chaletstijl en zwitserse invloeden — decoratief zaagwerk langs de overstekken en windveren.
- Stationsoverkappingen en marktgebouwen — gietijzeren of plaatstalen randen langs de perronkap.
- Koloniale architectuur — houten sierranden langs galerijen en veranda’s.
- Interieur — als vaste, houten of stucken kroonrand boven een venster, ter verhulling van de gordijnrail.
Aandachtspunten bij restauratie
- Kopshout is het zwakke punt. Het onderste, uitgezaagde profiel bestaat grotendeels uit kopse vezels die water als een rietje opzuigen. Behandel elke zaagsnede met een primer die geschikt is voor kopshout, en herhaal dat bij elke aanpassing.
- Neem de mal over van een gaaf exemplaar. Vervang alleen de aangetaste delen en kopieer de vorm nauwkeurig; een net iets andere schulp valt in een rij direct op.
- Zorg dat water eraf kan. Een lambrequin mag geen water vasthouden. Een lichte afschuining aan de bovenzijde en voldoende vrije ruimte tot het achterliggende houtwerk voorkomen rot.
- Gietijzer: let op de bevestiging. Roest bij de bouten zet uit en kan het broze gietijzer splijten. Vervang stalen bouten door roestvast staal en houd de menielaag of coating bij.
Gerelateerde termen
- Baldakijn
- Guirlande
- Ornament
- Luifel
- Boeiboord
- Chaletstijl
- Lijstwerk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
