Lamineren is het samenstellen van een product uit lagen die op elkaar worden verlijmd, of het aanbrengen van een dunne dek- of beschermlaag op een drager. De losse lagen heten lamellen of laminaten; samen vormen ze een materiaal met eigenschappen die geen van de lagen afzonderlijk heeft.
Waarom lagen?
Massieve materialen erven hun zwakke plekken. Een houten balk is zo sterk als zijn grootste kwast of scheur. Door hout in dunne lamellen te zagen, de zwaarste gebreken eruit te halen en de rest te verdelen over de hoogte van de balk, worden lokale zwakheden uitgemiddeld. Het resultaat is sterker, maatvaster en veel voorspelbaarder dan massief hout van dezelfde afmeting.
Toepassingen in de bouw
- Gelijmd-gelamineerd hout (gelamineerde spant, glulam) — lamellen van doorgaans 30 tot 45 mm dik, met de vezelrichting allemaal in de lengte verlijmd tot balken, liggers en spanten. Maakt grote overspanningen en gebogen vormen mogelijk die uit één stam niet te zagen zijn.
- Kruislaags gelamineerd hout (CLT) — lagen kruislings op elkaar verlijmd tot plaatmateriaal dat in twee richtingen draagt en als wand- of vloerelement wordt toegepast.
- Gelaagd glas — twee of meer glasbladen met een PVB-folie ertussen. Breekt het glas, dan blijven de scherven aan de folie plakken: letselveilig, en afhankelijk van de opbouw inbraakwerend of doorvalveilig.
- Plaatmateriaal — multiplex (kruislings verlijmde fineerlagen), HPL-laminaat, melaminegecacheerde plaat en MDF met lakdraagfolie.
- Dakbanen en folies — meerlaagse opbouw met een drager, waarbij elke laag een eigen taak heeft.
Aandachtspunten
- De lijm bepaalt de toepassingsklasse. Niet elke verlijming mag buiten of in een vochtige omgeving. Controleer of de lijmkwaliteit past bij de gebruiksklasse waarin het element komt.
- Vochtgehalte van het hout. Lamellen moeten op het juiste vochtgehalte zijn verlijmd; te nat verlijmd hout laat later los.
- Delaminatie is de faalvorm. Het loslaten van de lagen kondigt zich aan met haarscheurtjes in de lijmnaad. Bij dragende elementen is dat een reden voor onderzoek, niet voor een likje kit.
- Bewerken kost de bescherming. Zaag je een gelamineerde balk of een plaat met dekfolie op maat, dan ligt de kern open. Behandel de nieuwe kant apart.
Gerelateerde termen
- Gelamineerde spant
- CLT
- Multiplex
- HPL-laminaat
- Delaminatie
- Houtlijm
- Fineer
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
