Een landhoofd is de constructie aan het uiteinde van een brug of viaduct, waar het brugdek op het vaste land landt. Het vervult twee taken tegelijk: het is de oplegging waarop het dek rust, én het is een keerwand die de grond van de aansluitende weg of het talud tegenhoudt.
Inhoudsopgave
Onderdelen
- Fundering — op staal (rechtstreeks op draagkrachtige grond) of op palen.
- Landhoofdwand — het verticale deel dat de gronddruk keert.
- Oplegbank — het bovenvlak met de opleggingen waarop de dekliggers rusten.
- Vleugelwanden — de zijwanden die de grond aan weerszijden op zijn plaats houden.
- Overgangsconstructie — voegovergang en overgangsplaat tussen dek en wegdek.
Belastingen
Een landhoofd krijgt een ongebruikelijke combinatie te verwerken: de verticale reactie uit het brugdek, de horizontale gronddruk van de aanvulling erachter, water- en eventuele ijsbelasting, rem- en aanrijdkrachten van het verkeer, en de temperatuurwerking van het dek dat in de zomer uitzet en in de winter krimpt.
Aandachtspunten
- Drainage achter het landhoofd is essentieel. Zonder drainagelaag en een werkende afvoer bouwt zich waterdruk op boven de gerekende gronddruk. Dat is een klassieke oorzaak van scheefstand en scheurvorming. Reken op een grindkoffer of drainagemat met drainbuis en een vrije uitmonding.
- Verdicht de aanvulling in dunne lagen. Slecht verdichte grond achter het landhoofd zakt na. Het gevolg is de bekende bult of kuil in het wegdek vlak vóór de brug — de “bump at the end of the bridge”.
- Overgangsplaat. Een betonnen plaat die vanaf het landhoofd schuin de wegconstructie in loopt, overbrugt het zettingsverschil tussen de stijve brug en de zettende weg.
- Integraalbrug. Bij een geïntegreerd landhoofd is het dek monolithisch met het landhoofd verbonden. Dat scheelt voegovergangen en opleggingen — beide onderhoudsgevoelig — maar het landhoofd moet dan de temperatuurwerking van het dek opnemen, wat de grond erachter cyclisch belast.
- Zorg voor bereikbaarheid. Opleggingen en voegovergangen moeten inspecteerbaar en vervangbaar blijven; een dichtgemetseld landhoofd maakt onderhoud onnodig duur.
Gerelateerde termen
- Brug
- Keerwand
- Oplegging
- Zetting
- Fundering
- Damwand
- Grondverdichting
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
