Een 3D-laserscanner is een meetinstrument dat met een laserstraal in korte tijd honderdduizenden tot miljoenen punten van een gebouw of terrein inmeet en die vastlegt als puntenwolk: een verzameling punten met x-, y- en z-coördinaten, vaak aangevuld met kleurinformatie uit een ingebouwde camera.
Het apparaat meet per punt de richting en de afstand, en rekent dat om naar coördinaten. Het resultaat is geen tekening maar een driedimensionale meetopname waarin je achteraf elke maat kunt uitlezen — ook maten waarvan je tijdens het meten nog niet wist dat je ze nodig had.
Inhoudsopgave
Typen
- Terrestrische scanner op statief — statisch, hoogste nauwkeurigheid. Je scant vanuit meerdere standplaatsen en knoopt die aan elkaar via targets of via overlap in de wolken.
- Hand- of SLAM-scanner — je loopt ermee door het gebouw. Aanzienlijk sneller, maar met een lagere nauwkeurigheid.
- Mobile mapping — scanner op een voertuig of drone, voor terreinen, wegen en daken.
Toepassing in de bouw
- Inmeten van bestaande bouw voor verbouw, renovatie en restauratie, waarna in de puntenwolk een 3D- of BIM-model wordt getekend: scan-to-BIM.
- Controle van uitgevoerd werk tegenover het ontwerp: vlakheid van vloeren, positie van sparingen en leidingdoorvoeren, scheefstand van wanden.
- Monitoring van vervorming en zetting door dezelfde constructie op meerdere momenten te scannen.
- Documentatie van monumenten, waarbij vormen worden vastgelegd die met een rolmaat niet te vangen zijn.
Aandachtspunten
- Een scanner ziet alleen wat in zicht staat. Achter een kast of een balk ontstaat een schaduwvlak zonder punten. Ruim de ruimte zo veel mogelijk leeg en plan voldoende standplaatsen; nameten kost meer dan één extra opstelling.
- Glas, spiegels en natte glanzende vloeren geven valse of ontbrekende punten. Meet zulke vlakken zo nodig conventioneel na.
- Nauwkeurigheid is een specificatie bij een afstand. Terrestrische scanners halen op korte afstand doorgaans een puntnauwkeurigheid in de orde van enkele millimeters; handscanners liggen daar duidelijk boven. Vraag de opgegeven waarde bij de meetafstand die voor jouw project relevant is.
- Spreek het eindproduct af. Een puntenwolk is geen tekening en kan tientallen gigabytes beslaan. Leg vast wat je krijgt: ruwe wolk, opgeschoonde en gecoördineerde wolk, of een uitgewerkt 3D-/BIM-model. Alleen dat laatste is direct bruikbaar om mee te ontwerpen.
- Leg het meetstelsel vast. Koppel de scan aan een vast punt en aan het peil, zodat latere metingen en het bouwkundig ontwerp in hetzelfde stelsel staan.
Gerelateerde termen
- BIM
- Digitalisering
- Geodesie
- Geomonitoring
- Bouwhistorie
- Doorsnede
- Peil
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
