Een lashamer, ook wel slakhamer genoemd, is het handgereedschap van de lasser waarmee de slaklaag van een gelegde lasrups wordt afgeslagen. De kop heeft aan de ene zijde een spitse punt en aan de andere zijde een smalle, verticaal staande beitelvormige snede, zodat je zowel in een hoek als langs een rechte naad de slak kunt loswrikken.
Bij lasprocessen met een beklede elektrode of met poederdraad ontstaat boven op het smeltbad een laag gestolde slak. Die slak beschermt het hete metaal tijdens het afkoelen tegen de lucht, maar moet er daarna af. Blijft de slak zitten, dan zie je de las niet goed en — belangrijker — sluit een volgende laslaag insluitingen in, wat de verbinding verzwakt.
Vorm en uitvoering
- Punt en beitel haaks op elkaar, zodat je zonder de hamer te draaien zowel de teen van de rups als de kern van de naad kunt bewerken.
- Licht van gewicht — het gaat om tikken, niet om slaan. Een zware hamer beschadigt het lasmetaal.
- Veerhandvat of gewikkelde stalen veer bij veel modellen: dat dempt de schok en voorkomt dat de hamer uit je hand springt als de slak plots loslaat.
Gebruik in de praktijk
- Laat de las eerst iets afkoelen. Warme slak springt makkelijker los dan koude, maar sla nooit op een nog gloeiende rups: je drukt dan indrukken in het zachte metaal.
- Werk van je af en tik langs de rand van de rups, niet er bovenop.
- Borstel na met een staalborstel tot de rups blank en beoordeelbaar is. Bij meerlaags lassen doe je dit tussen élke laag.
- Controleer de rups meteen na het bikken op poriën, inbrandkerven en onvoldoende doorlassing — die zie je alleen op een schone las.
Aandachtspunten
- Draag altijd een veiligheidsbril. Slak springt scherp en heet weg; dit is de meest voorkomende oorzaak van oogletsel bij laswerk.
- Gebruik voor roestvast staal een aparte borstel en hamer. Gereedschap dat op gewoon staal is gebruikt, brengt ijzerdeeltjes over die op RVS later roestvlekken geven.
- Verwar de lashamer niet met de bikhamer van de metselaar. Die heeft twee spitse punten en is bedoeld om mortel en pleisterwerk van metselwerk te slaan.
- Bij MIG/MAG- en TIG-lassen komt geen of nauwelijks slak vrij; daar heb je vooral een borstel nodig en zelden de hamer.
Controles bij het afbikken van slak met de lashamer
- Las iets laten afkoelen: Warme slak springt makkelijker los, maar sla nooit op een nog gloeiende rups.
- Van je af langs de rand tikken: Tik langs de rand van de rups, niet er bovenop.
- Naborstelen met een staalborstel: Tot de rups blank en beoordeelbaar is; bij meerlaags lassen tussen elke laag.
- Rups direct controleren: Op poriën, inbrandkerven en onvoldoende doorlassing, alleen zichtbaar op een schone las.
- Altijd een veiligheidsbril dragen: Slak springt scherp en heet weg.
- Aparte borstel en hamer voor RVS: Gereedschap van gewoon staal brengt ijzerdeeltjes over die later roestvlekken geven.
Gerelateerde termen
- Aanlassen
- Lassen
- Bikhamer
- Hamer
- Betonstaal
- Frezen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
