Een lichtpan is een dakpan waarin een doorzichtig venster is opgenomen — traditioneel van glas, tegenwoordig vaak van slagvast kunststof. Hij vervangt één gewone pan in het dakvlak en laat op die plek daglicht in de ruimte eronder.
De lichtpan is de eenvoudigste en goedkoopste manier om licht in een donkere kap te krijgen: er hoeft niets aan de kapconstructie te veranderen, geen sparing te worden gemaakt en geen kozijn te worden gesteld. Je haalt één pan weg en legt er een andere voor terug.
Waarvoor is hij bedoeld?
Voor een onbeschoten of onbewoonde ruimte waar je zonder kunstlicht niets ziet: een oude zolder, een bergzolder boven een schuur, een spouw boven een garage, een kruipruimte onder een pannendak van een aanbouw. Genoeg licht om er veilig rond te lopen en iets te zoeken.
Wat een lichtpan niet is: een vervanging voor een dakraam. Eén pan is een klein oppervlak, meestal in de orde van enkele honderden vierkante centimeters glas. Voor een woonruimte moet je aan een dakraam denken; met lichtpannen kom je daar niet.
Waar hij niet werkt
Dit is de fout die het vaakst wordt gemaakt: een lichtpan doet niets in een geïsoleerd, van binnenuit afgewerkt dak. Zit er onder de panlatten een waterkerende folie, dakbeschot, isolatie en een binnenafwerking, dan verlicht de lichtpan alleen de smalle spouw tussen pannen en folie. In de kamer eronder merk je er niets van.
Wil je toch licht in een afgewerkte kap, dan moet de hele opbouw worden doorbroken — en dan is een dakraam of een lichttunnel de juiste oplossing, niet een lichtpan.
Plaatsing
- Koop de lichtpan in hetzelfde model en van dezelfde fabrikant als de rest van het dak. Pannen van verschillende modellen sluiten niet op elkaar aan; een niet-passende pan is een gegarandeerd lekpunt.
- Reken op meerdere stuks. Voor een beetje bruikbaar licht op een zolder heb je er al gauw enkele nodig, verdeeld over het dakvlak in plaats van bij elkaar.
- Kies de plek met beleid. Niet direct onder een boom (vuil, mos), niet in een kilgoot of vlak naast een schoorsteen, en bij voorkeur op de noord- of oostzijde als je alleen licht wilt en geen warmte.
- Zet hem vast. Een lichtpan van kunststof is lichter dan een keramische pan en dus windgevoeliger; gebruik een panhaak of schroef hem vast volgens voorschrift.
Aandachtspunten
- Condens en vuil. Het venster beslaat en vervuilt sneller dan een dakraam, en niemand maakt het schoon. Reken erop dat de lichtopbrengst na een paar jaar merkbaar terugloopt.
- Kunststof veroudert. Een kunststof venster kan vergelen en broos worden; glas houdt zijn helderheid maar breekt makkelijker.
- Geen ventilatie. Een lichtpan geeft licht, geen lucht. Wil je ook ventilatie, dan is een ventilatiepan of een klokpan het juiste product.
- Werk veilig. Ook voor het vervangen van één pan geldt: ladder met ladderhaak, valbeveiliging en niet op de pannen lopen.
Gerelateerde termen
- Dakpannen
- Sluiting dakpan
- Dakraam
- Dakvenster
- Lichtkoepel
- Dakbeschot
- Lichtdoorlaat
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
