Een lift is een installatie die personen of goederen verticaal verplaatst in een geleide kooi of op een geleid platform. In een gebouw bestaat een lift uit vier onderdelen: de kooi, de schacht met geleiders, de aandrijving en de besturing.
De lift maakte het hoogbouwappartement en het kantoorgebouw mogelijk. In de woningbouw is hij nu vooral een middel om een woning levensloopbestendig te maken.
Soorten aandrijving
- Tractielift (kabellift). De kooi hangt aan staalkabels of riemen over een tractieschijf, met een contragewicht aan de andere zijde. Doordat het contragewicht het grootste deel van het gewicht compenseert, is het energieverbruik laag. Dit is de standaard voor gebouwen met meerdere verdiepingen.
- Hydraulische lift. De kooi wordt van onderaf omhooggeduwd door een plunjer met hydraulische olie. Rustig en compact, maar minder zuinig en beperkt in hefhoogte. Veel gebruikt voor goederenliften en lage gebouwen.
- Spindellift (schroefspindel). Vooral bij huisliften en platformliften: een moer loopt over een verticale schroefas. Er is geen machinekamer nodig en er is geen olie in het spel.
- Vacuümlift. Een luchtdichte cilinder waarin drukverschil de kooi beweegt. Opvallend compact en zonder schachtput, maar met een beperkte capaciteit.
| Tractielift (kabellift) | Kooi aan staalkabels of riemen met contragewicht; laag energieverbruik; standaard voor gebouwen met meerdere verdiepingen. |
|---|---|
| Hydraulische lift | Plunjer met hydraulische olie duwt de kooi omhoog; rustig en compact, maar minder zuinig en beperkt in hefhoogte; veel gebruikt voor goederenliften en lage gebouwen. |
| Spindellift (schroefspindel) | Moer over een verticale schroefas; vooral bij huisliften en platformliften; geen machinekamer en geen olie nodig. |
| Vacuümlift | Drukverschil in een luchtdichte cilinder beweegt de kooi; opvallend compact en zonder schachtput, maar met een beperkte capaciteit. |
Ruimte die je nodig hebt
Voor een lift in een bestaande woning zijn drie afmetingen bepalend:
- De schachtafmeting — de vloeroppervlakte die je permanent kwijt bent, op elke verdieping.
- De schachtput — de verdiepte ruimte onder het laagste stopniveau. Bij klassieke liften al gauw meer dan een meter; huisliften zijn er met een put van slechts enkele centimeters, waardoor een oprijplaatje volstaat.
- De overloop bovenin — de vrije hoogte boven het hoogste stopniveau.
Een lift in een bestaande woning betekent bijna altijd een sparing door één of meer verdiepingsvloeren. Dat is een constructieve ingreep: de vloerbalken of kanaalplaten worden onderbroken en de last moet met een raveelconstructie worden omgeleid. Laat dat berekenen door een constructeur — dit is geen doe-het-zelfwerk.
Regels en keuring
Liften vallen in Nederland onder het Warenwetbesluit liften en de Europese Liftenrichtlijn. Nieuwe liften worden vóór ingebruikname gekeurd door een aangewezen keuringsinstantie, en daarna periodiek herkeurd. De eigenaar of beheerder is verantwoordelijk voor die keuring en voor het onderhoud, ook bij een lift in een particuliere woning. Vraag bij aanschaf altijd naar het onderhoudscontract en de keuringskosten — die lopen jarenlang door.
Voor toegankelijkheid gelden aanvullende maatvoeringseisen aan kooi en bedieningspaneel bij publiek toegankelijke gebouwen.
Kosten
De prijzen lopen sterk uiteen met het type. Een eenvoudige platform- of spindellift over één verdieping in een woning ligt doorgaans in de orde van 15.000 tot 35.000 euro, inclusief plaatsing maar exclusief bouwkundig werk. Een volwaardige kooilift met schacht over meerdere verdiepingen kost een veelvoud daarvan. Reken het bouwkundige werk — vloersparing, raveling, afwerking, elektra — apart mee; dat is bij een bestaande woning vaak een substantieel deel van het totaal.
Voor een lift die medisch noodzakelijk is, kent de Wmo een voorziening via de gemeente. Informeer daar vóórdat je opdracht geeft.
Gerelateerde termen
- Liftschacht
- Traplift
- Ladderlift
- Raveling
- Levensloopbestendig wonen
- Vluchtweg
- Trappenhuis
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
