Een losangedak is een dakbedekking van ruitvormige metalen plaatjes — losanges — die dakpansgewijs over elkaar liggen en met klangen op het dakbeschot zijn vastgezet. Het woord losange komt uit het Frans en betekent ruit.
Het materiaal is meestal zink, maar ook koper komt veel voor. Er bestaan daarnaast zeshoekige varianten (systeem Baillot) en kunststof namaak-losanges. Steekt de onderste punt van de ruit uit, dan spreekt men in het Engels van dragon scale of drakenhuid.
Waar zie je het?
- Torenspitsen, koepels en dakkapellen van kerken en monumentale gebouwen
- Ronde en gebogen dakvlakken, waar vlakke banen niet meelopen
- Moderne gevelbekleding als accent, bijvoorbeeld op een erker of dakkapelwang
- Erkers, tuinhuizen en carports als opvallende afwerking
Waarom losanges en niet banen?
De kracht van het systeem zit in de kleine elementen:
- Vormvrijheid — kleine ruiten volgen moeiteloos een bol, kegel of gebogen vlak; lange felsbanen doen dat niet
- Werken van metaal — elk plaatje kan zelfstandig uitzetten en krimpen, wat spanning in de bekleding voorkomt
- Reparatie — een beschadigd plaatje is uitwisselbaar zonder het hele vlak open te leggen
Aandachtspunten bij uitvoering
- Dakhelling — losanges zijn geen waterdichte laag maar een waterafvoerende schubbenlaag. Ze horen op een voldoende steil vlak; bij flauwe hellingen is een onderliggende waterkerende laag of een ander systeem nodig
- Onderconstructie — een gesloten, droog en vlak dakbeschot is voorwaarde; oneffenheden tekenen zich direct af in het metaal
- Ventilatie — zink en koper hebben aan de achterzijde ventilatie nodig. Zonder ventilerende luchtlaag ontstaat onderroest of onderzijdige corrosie
- Bevestiging — uitsluitend met klangen van hetzelfde of een verenigbaar metaal; nooit met doorgeschroefde bevestiging door het zicht heen
- Metaalcombinaties — combineer zink nooit met onbehandeld koper bovenstrooms: koperhoudend afstromend water tast zink aan
Losangewerk is uitgesproken specialistisch werk. Voor een klein tuinhuis of gevelvlak is het te doen met kant-en-klare plaatjes, maar voor een torenspits of een groot dakvlak schakel je een zinken- of leidekker in.
Gerelateerde termen
- Leidak
- Leipan
- Dakbeschot
- Dakhelling
- Dakkapel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
