Een lucarne is een uit het dakvlak stekend venster met een eigen kapje en zijwangen — in de kern hetzelfde principe als een dakkapel, maar in de Franse bouwtraditie meestal smaller, hoger en rijker uitgevoerd. Het woord komt van het Latijnse lucerna (lamp, licht) en verwijst naar de lichttoetreding op zolder.
Waar een Nederlandse dakkapel meestal een brede, platte opbouw is die daglicht en hoofdruimte moet leveren, is de lucarne vaak een verticaal, individueel venster met een zadeldakje of schilddakje. Bij de klassieke Franse variant staat de lucarne bovendien in het verlengde van de gevel, met een gemetselde of natuurstenen omlijsting die als het ware boven de dakgoot doorloopt.
Typen
- Lucarne à fronton — met een driehoekig of segmentvormig fronton boven het raam
- Lucarne à croupe — met een schilddakje op de opbouw
- Lucarne pendante — die met de onderdorpel tot in de gevel doorloopt, deels op de gevellijn
- Oeil-de-boeuf — het ronde of ovale variantje, letterlijk ossenoog
- Chien-assis — de lage, brede variant met een flauw hellend dakje
Bouwkundige aandachtspunten
Voor de constructie gelden dezelfde regels als bij een dakkapel:
- Draagconstructie — voor de opbouw worden dakspanten of gordingen onderbroken. Er is een raveelconstructie nodig die de belasting naar de resterende spanten leidt; dit is werk voor een constructeur
- Aansluitingen — de kritieke punten zijn de kilgoot langs de wangen en de aansluiting van het lucarnedak op het hoofddak; hier hoort deugdelijk lood- of loodvervangerwerk
- Isolatie — de wangen en het dakje zijn klein maar hebben veel oppervlak per m² gewonnen ruimte. Isoleer ze in dezelfde lijn als het hoofddak en let op de doorgaande luchtdichte laag
- Vergunning — een dakopbouw is in Nederland alleen vergunningvrij als hij aan strikte voorwaarden voldoet (onder andere plaatsing aan het achterdakvlak, afstand tot de dakranden en maximale hoogte). Bij een beschermd stadsgezicht of monument geldt dat vrijwel nooit. Controleer het altijd vooraf via het Omgevingsloket en bij de gemeente
Gerelateerde termen
- Dakkapel
- Dakvenster
- Dakraam
- Dakhelling
- Gording
- Boeideel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
