Löss is een fijnkorrelige grondsoort die door de wind is afgezet, met korrels die overwegend in de siltfractie liggen — kleiner dan zand, maar groter dan klei. In Nederland komt löss vrijwel uitsluitend voor in Zuid-Limburg, waar het als een deken over het heuvellandschap ligt. Het materiaal stamt uit de koude perioden van de laatste ijstijden, toen sterke wind stofdeeltjes van de kale vlakten meevoerde en verderop weer afzette.
Inhoudsopgave
Eigenschappen
- Korrelgrootte — löss bestaat vooral uit silt, de fractie tussen klei en zand in. Je voelt het als bloem tussen je vingers: niet korrelig als zand, niet plakkerig als klei
- Kalkgehalte — verse löss bevat kalk; aan het oppervlak is die door regenwater vaak uitgespoeld, waardoor de bovenlaag zuurder en steviger van structuur is
- Poreuze opbouw — droge löss staat verrassend stabiel en kan bijna verticale wanden vormen, zoals in oude holle wegen en grubben
- Erosiegevoelig — juist door die losse structuur spoelt onbedekte löss bij hevige regen snel weg. Modderstromen in het Limburgse heuvelland komen daaruit voort
Bouwkundige betekenis
- Vochtgevoelig gedrag. Droge löss draagt goed, maar bij verzadiging kan de open korrelstructuur inzakken. Dat maakt lekkende leidingen of slecht afgevoerd hemelwater naast een fundering een reëel risico
- Grondonderzoek is geen luxe. In lössgebied bepaalt de dikte van het lösspakket en de diepte van de vaste ondergrond eronder welke fundering nodig is. Laat een sondering of boring uitvoeren voordat je een aanbouw of kelder ontwerpt
- Ontgraving. Een bouwput in löss lijkt tijdens droog weer stabiel, maar kan na regen zonder waarschuwing afkalven. Werk met talud of beschoeiing en houd de put droog
- Bouwmateriaal. Löss en leem zijn van oudsher gebruikt als grondstof voor leemsteen, leemstuc en vakwerkvullingen — een bouwtraditie die je in Zuid-Limburg en het Duitse grensgebied terugziet
Gerelateerde termen
- Grondsoort
- Leem
- Grondmechanica
- Grondonderzoek
- Erosie
- Zetting
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
