Een mansardedak, ook mansardekap of gebroken kap genoemd, is een dakvorm waarbij elk dakvlak uit twee delen met een verschillende helling bestaat: een steil onderste vlak en een veel flauwer bovenste vlak, met daartussen een knik. De vorm is genoemd naar de Franse architect François Mansart (1598–1666), die haar in de zeventiende eeuw veel toepaste.
Waarom die knik?
De winst zit in bruikbare ruimte. Bij een gewoon zadeldak loopt het dakvlak vanaf de goot meteen schuin naar binnen, waardoor de randen van de zolder te laag zijn om te gebruiken. Door het onderste vlak steil te zetten — vaak rond de 60 tot 70 graden — staat de zolderwand bijna rechtop en ontstaat er een verdieping met vrijwel volledige stahoogte, zonder dat het gebouw als geheel een extra bouwlaag krijgt.
Historisch speelde ook belasting- en regelgeving een rol: in steden waar de toegestane hoogte tot aan de goot werd gemeten, was ruimte onder de kap voordeliger dan een extra verdieping.
Onderdelen en aandachtspunten
- De knik. De overgang tussen beide vlakken is het kwetsbare punt van de kap. Hier komen twee hellingen, twee waterstromen en meestal een constructieve knikpunt samen. Detailleer de aansluiting zorgvuldig en zorg dat de dakbedekking hier doorloopt of correct overlapt
- Dakbedekking. Het steile deel kan met pannen, leien of shingles worden gedekt. Het flauwe bovendeel heeft vaak te weinig helling voor pannen en wordt dan met bitumen, EPDM of zink uitgevoerd — reken erop dat je twee verschillende dakbedekkingssystemen combineert
- Constructie. In de kapconstructie zit op de knik meestal een gording of een langsverband dat de horizontale kracht uit het steile vlak opneemt. Zaag daar bij een verbouwing nooit zomaar iets uit
- Dakkapellen. Het steile vlak leent zich goed voor dakkapellen en dakvensters, wat de bruikbaarheid van de zolder verder vergroot
- Isolatie. Bij na-isoleren aan de binnenzijde verlies je op het steile vlak minder ruimte dan bij een gewoon schuin dak, maar de knik vraagt om een doorlopende, luchtdicht afgeplakte dampremmende laag. Onderbreek die daar niet
Gerelateerde termen
- Dakvorm
- Kapconstructie
- Zadeldak
- Dakkapel
- Gording
- Dakhelling
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
