In de Nederlandse bouw wordt vrijwel alles in millimeters getekend en gerekend, maar in de praktijk kom je nog steeds oude en buitenlandse eenheden tegen: duimen bij buizen en schroefdraad, voeten bij geïmporteerd plaatmateriaal, bar bij leidingdruk. Wie ze door elkaar haalt, maakt kostbare fouten.
Lengte
- 1 duim (inch) = 25,4 mm
- 1 voet (foot) = 12 duim = 304,8 mm
- 1 yard = 3 voet = 0,9144 m
- 1 el, roede of oude lokale voet: vóór de invoering van het metrieke stelsel verschilden deze per stad of streek. Reken zulke maten nooit klakkeloos om zonder de bron te kennen
Let op: een “halve duim” waterleiding is een nominale maat. De werkelijke buitendiameter wijkt daarvan af; kijk altijd naar de opgegeven diameter in millimeters.
Oppervlakte en inhoud
- 1 are = 100 m²
- 1 hectare = 100 are = 10.000 m²
- 1 m³ = 1.000 liter
- 1 m² metselwerk halfsteens (waalformaat) ≈ 50 tot 55 stenen; steensmuur het dubbele
Gewicht per kuub (vuistregels voor transport en draagkracht)
- Beton: ongeveer 2.400 kg/m³
- Metsel- en ophoogzand: ongeveer 1.500 tot 1.700 kg/m³
- Grind: ongeveer 1.500 tot 1.800 kg/m³
- Water: 1.000 kg/m³
Een aanhanger met 1 m³ zand zit dus al ruim boven de anderhalve ton — vaak meer dan het rijbewijs of de aanhanger toestaat.
Druk, temperatuur en energie
- 1 bar = 100.000 pascal = 100 kPa
- 1 atmosfeer = 101.325 pascal
- Van fahrenheit naar celsius: (°F − 32) ÷ 1,8
- 1 kWh = 3,6 MJ
- 1 kcal = 4,1868 kJ
Bouwfysische eenheden
- λ (lambda) in W/(m·K): hoe goed een materiaal warmte geleidt — hoe lager, hoe beter isolerend
- R-waarde in m²·K/W: dikte in meters gedeeld door lambda. 12 cm PIR met λ 0,022 geeft 0,12 ÷ 0,022 ≈ 3,6 (exclusief overgangsweerstanden)
- U-waarde in W/(m²·K): de warmtedoorgang van een hele constructie, inclusief alle lagen. Hoe lager, hoe beter
Gerelateerde termen
- Maatvoering
- Are
- Hectare
- Duim
- Duimstok
- Lambda-waarde
- R-waarde
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
