Een meander is een doorlopend, geometrisch ornament dat bestaat uit een lijn die telkens in rechte hoeken omkeert en zo een band van in elkaar hakende haken vormt. Het motief staat ook bekend als de Griekse sleutel of het meanderfries.
Herkomst
De naam komt van de rivier Maiandros in Klein-Azië — het huidige Büyük Menderes in Turkije — die zo sterk kronkelde dat haar naam het woord werd voor iedere slingerende loop. In de aardrijkskunde heet een rivierbocht daarom nog altijd een meander; in de bouwkunst werd het de naam voor het geometrische lijnenspel.
Het ornament is vooral bekend uit de Griekse oudheid, waar het op vaaswerk, mozaïekvloeren en lijstwerk voorkomt. Via het Romeinse bouwen en later het classicisme, het empire en de neoclassicistische negentiende eeuw is het motief in de Europese architectuur blijven terugkeren.
Toepassing
- Als fries. Een meander wordt vrijwel altijd als band toegepast: langs een kroonlijst, boven een deuromlijsting, als rand van een vloer of plafond, of als tegelrand
- In mozaïek en terrazzo. De rechthoekige opbouw laat zich uitstekend in kleine tegels of stroken uitvoeren
- In hout en stuc. Ook als gefreesde of gegoten lijst, bijvoorbeeld in lambrisering of plafondlijstwerk
- Ritme is alles. Een meander leeft van de maatverdeling. Zet de band uit vanuit het midden of vanuit de hoeken, zodat de hoeken geen halve motieven krijgen — dat is precies wat een klassieke rand goedkoop doet ogen
- Varianten. Er bestaan enkelvoudige, dubbele en gebroken meanders, en versies waarin het motief afwisselend spiegelt
Gerelateerde termen
- Grieks motief
- Ornament
- Fries
- Kroonlijst
- Mozaïek
- Lijstwerk
- Hermeanderen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
