Buitenverlichting met sensor plaatsen: kiezen, aansluiten en instellen

Een buitenlamp met bewegingssensor hang je op 1,8 tot 2,5 meter hoogte, kies je in minimaal IP44 (aan de gevel onder een overstek) tot IP65 (volledig in weer en wind), en sluit je aan op een groep met 30 mA aardlekbeveiliging. De sensor krijgt fase en nul, en schakelt de fase door naar de lamp via de klem L1. Instellen doe je in deze volgorde: eerst LUX op zon (dan werkt hij overdag en kun je testen), TIME op de kortste stand en SENS halverwege. Testen, bijstellen, en pas als alles klopt zet je LUX op maan. Voor de voordeur werkt 400 tot 800 lumen in 2700 tot 3000 kelvin prima; alles boven de 3.000 lumen tegen de gevel is geen beveiliging maar overlast. En de belangrijkste regel die op geen enkele verpakking staat: een PIR-sensor ziet je veel beter als je dwars langs hem loopt dan als je recht op hem af komt. Hang hem daarom haaks op de looproute, niet in de kijkrichting ervan.

Hee Klusser,

Er is geen klus met een grotere afstand tussen “moet in tien minuten kunnen” en de werkelijkheid dan deze.

Je koopt een lamp met sensor. Je schroeft hem op. Je sluit drie draadjes aan. En dan begint het: hij gaat aan als de buurvrouw haar auto keert, hij blijft de hele nacht branden, of hij doet precies niks als jij met twee tassen boodschappen op je eigen voordeur af loopt.

Dat ligt bijna nooit aan de lamp. Dat ligt aan waar hij hangt, hoe hij is ingesteld en welk type sensor erin zit.

Ik loop het hele traject met je door. Kiezen, ophangen, aansluiten, instellen en storingen oplossen. Inclusief de dingen die de handleidingen overslaan: waarom je sensor in de zomer slechter werkt dan in de winter, waarom een ledlamp na het uitgaan zwak blijft nagloeien, en hoe je voorkomt dat je halve straat je erop aanspreekt.

Komt ie:

Eerst kiezen: lamp met sensor, losse sensor of slimme lamp

Er zijn drie manieren om sensorlicht aan je gevel te krijgen. Ze lossen niet hetzelfde probleem op.

1. Een lamp met ingebouwde sensor. Eén armatuur, sensor zit erin of eronder. Simpelste montage, laagste prijs. Nadeel: sensor en lamp kijken dezelfde kant op en zitten op dezelfde hoogte. Voor een voordeur of achterdeur is dat prima. Voor een oprit of een pad om de hoek vaak niet.

2. Een losse sensor die één of meer lampen schakelt. Je hangt de sensor waar hij goed kijkt en de lamp waar het licht moet vallen. Dat mogen ook drie lampen zijn. Duurder en meer bedrading, maar veel meer controle. Ook de enige manier om bestaande buitenlampen die je mooi vindt slim te maken zonder ze te vervangen.

3. Een slimme lamp of camera met bewegingsdetectie. Zigbee, Wifi of Matter, gekoppeld aan een app of aan een systeem als Home Assistant. Je stelt in dat het licht alleen tussen zonsondergang en 01:00 uur aangaat, of alleen als er niemand thuis is. Meeste mogelijkheden, meeste gedoe, en hij is afhankelijk van je netwerk en soms van een cloudabonnement.

Mijn advies voor de meeste huizen: een goede lamp met ingebouwde sensor bij de deuren, een losse sensor voor de oprit en het pad. Slim maken kun je later altijd nog, en dan doe je het gericht.

Sensortypes: PIR, hoogfrequent, of allebei

Dit is het stuk waar de meeste keuzes fout gaan. Er zijn twee technieken, en ze hebben totaal andere sterke en zwakke punten.

PIR (passief infrarood) ziet geen beweging, maar warmteverschillen die verschuiven over zijn lenssegmenten. Een mens van 37 graden die langs een koude schutting loopt: duidelijk signaal. Diezelfde mens op een zomeravond van 28 graden op een opgewarmde stenen oprit: veel zwakker signaal. Daarom werkt je sensor in januari beter dan in juli. Dat is geen defect, dat is de natuurkunde ervan.

HF of radar (hoogfrequent, ook wel microgolf) zendt zelf een signaal uit en meet de weerkaatsing. Die ziet beweging, geen warmte. Voordeel: hij werkt door glas, dun hout en kunststof heen, dus je kunt hem verstoppen achter een armatuurkap. Nadeel: hij werkt door glas, dun hout en kunststof heen, dus hij ziet ook je buurman achter zijn schutting, de kat op de vensterbank en soms een wapperend zeil.

Voor buiten aan de gevel is PIR in negen van de tien gevallen de juiste keuze. HF gebruik je als je de sensor onzichtbaar wilt wegwerken of als hij onder een overkapping hangt waar je hem netjes achter een kap wilt verstoppen. Er zijn ook duo-sensoren die pas schakelen als beide technieken iets zien; die zijn duurder en vooral bedoeld om vals alarm te voorkomen op lastige plekken.

Let op de detectiehoek in verhouding tot de plek. Een 180-graden sensor aan een vlakke gevel is logisch. Een 360-graden sensor hoort op een plafond of onder een overkapping, niet tegen een muur: de helft van zijn kijkveld staart dan in het metselwerk.

Waar hang je hem: de vier regels die alles bepalen

Regel 1: hang hem haaks op de looproute. Een PIR-sensor werkt met verticale lenssegmenten. Loop je dwars door zijn kijkveld, dan spring je van segment naar segment en schakelt hij vrijwel meteen. Loop je recht op hem af, dan blijf je binnen hetzelfde segment en merkt hij je pas veel later op, soms pas op twee meter afstand. Dit is verreweg de meest gemaakte fout: de lamp boven de voordeur die pas aangaat als je al met je sleutel in het slot staat.

Regel 2: hang hem op 1,8 tot 2,5 meter. De bereikcijfers van de fabrikant (bijvoorbeeld “12 meter”) gelden bij een opgegeven montagehoogte, meestal rond de 2,2 meter. Hang je hoger, dan wordt het kijkveld groter maar de gevoeligheid lager en het bereik korter. Hang je lager, dan is de kans op vals alarm door katten en egels veel groter. Staat het in de handleiding? Volg de handleiding.

Regel 3: richt hem weg van warmtebronnen en bewegend groen. Een PIR gaat aan van een dampende afvoer van een cv-ketel of wasdroger, een airco-buitenunit die aanslaat, een opwarmende blikken schuurdeur in de ochtendzon, wapperend wasgoed en zwaaiende takken. Zet die dingen buiten het kijkveld, of maak het kijkveld kleiner (zie verderop).

Regel 4: laat de straat en de buren erbuiten. Richt de sensor op je eigen erf. Een sensor die de stoep meepakt, staat de hele avond te schakelen en is binnen twee weken een bron van irritatie: bij jou, want het licht flikkert door je gordijnen, en bij de buren, want het schijnt hun slaapkamer in.

Het lichtplan: welke plek, hoeveel licht

Meer lumen is niet beter. Te fel licht verblindt, maakt de schaduwen eromheen juist donkerder en werkt averechts als je iets wilt kunnen zien.

Kies 2700 tot 3000 kelvin (warm wit). Koud wit van 6000 kelvin is goedkoper te maken en wordt daarom veel verkocht, maar het verblindt sterker, oogt kil en veroorzaakt meer lichthinder voor dieren. Die 20 lumen per watt die je erbij wint, weeg je in je achtertuin nooit terug.

En het punt dat bijna geen enkele klusgids noemt: richt het licht naar beneden en schaduw het af. Milieu Centraal adviseert voor tuinverlichting precies dat, plus zo kort mogelijk aan en zo weinig mogelijk armaturen, om nachtdieren te ontzien. Vleermuizen mijden verlichte routes rond hun verblijfplaats, insecten verzamelen zich rond het licht en verdwijnen daar ’s nachts uit de voedselketen. Een sensorlamp is op dat punt een prima oplossing: hij brandt per keer een paar minuten in plaats van de hele nacht. Zet hem dan wel op een korte aanhoudtijd, en niet op een kwartier. Bron: Milieu Centraal

IP-klasse: wat je echt nodig hebt

De IP-code heeft twee cijfers. Het eerste gaat over stof en aanraking, het tweede over water.

Kijk daarnaast naar IK-waarde (stootvastheid) als de lamp op hoogte van een voetbal of een fiets hangt, en naar de behuizing: aluminium met poedercoating gaat aan de kust veel langer mee dan verchroomd staal. Roest begint bijna altijd bij de schroeven, dus vervang meegeleverde bevestigingsschroeven bij twijfel door RVS.

Eén valkuil: de IP-waarde geldt alleen als de lamp gemonteerd is zoals de fabrikant bedoelde. Kabel van bovenaf de armatuur in voeren in plaats van via de wartel onderaan, of een wartel die te ruim is voor je kabel, en je IP65 is in de praktijk niks meer waard.

Elektra: wat mag je zelf en wat moet er kloppen

In Nederland mag je als particulier aan je eigen vaste elektrische installatie werken. Er is geen certificaat voor nodig. Maar de installatie moet voldoen aan NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties. Die norm is zelf geen wet, maar via het Besluit bouwwerken leefomgeving is naleving wel verplicht gesteld. Bron: IPLO

Wat dat voor deze klus concreet betekent:

Aardlekbeveiliging. Alles wat buiten hangt, hoort achter een aardlekschakelaar van 30 mA. Zit je in een oud huis zonder aardlek op de lichtgroepen, dan is dit het moment. Buitenverlichting is precies de plek waar vocht en aardfouten optreden.

Aarding. Heeft de lamp een geel-groene aansluitklem of een metalen behuizing die geaard moet worden (klasse I), dan sluit je de aarde aan. Punt. Is de lamp dubbel geïsoleerd (klasse II, herkenbaar aan het symbool met twee vierkanten in elkaar), dan heeft hij geen aarde nodig, maar je voert de aardedraad wel netjes mee en zet hem af in een kroonsteen of lasklem. Nooit afknippen: de volgende lamp heeft hem misschien wel nodig.

Kabel door de muur. Boor het gat schuin omhoog van buiten naar binnen, dus buiten lager dan binnen. Water dat langs de kabel loopt, druppelt dan naar buiten en niet je spouw in. Gebruik een muurdoorvoer of vul het gat na met flexibele kit, geen harde stopverf.

Kabel over de gevel of door de tuin. Bovengronds langs een gevel: in een beschermbuis of goot, met de aftakking in een lasdoos van minimaal IP65, minstens 30 centimeter boven de grond, met de kabel van onderaf in de doos en een druppellus erin. Door de tuin: YMvK-as grondkabel op minimaal 60 centimeter diepte, met de laatste 60 centimeter tot ongeveer 30 centimeter boven maaiveld in een beschermbuis. Dat is niet overdreven: op 60 centimeter zit je onder de vorstgrens en onder de spade van de volgende bewoner.

Doorsnede. Voor verlichting is 3×1,5 mm² voldoende voor het overgrote deel van de gevallen. Ga je een lange kabel de tuin in trekken (meer dan ongeveer 25 meter) of hang je er later ook een stopcontact aan, neem dan meteen 3×2,5 mm².

Aansluiten, stap voor stap

Wat je klaar wilt hebben liggen: kruiskopschroevendraaier, striptang, boormachine met steenboor, waterpas, spanningszoeker (een deugdelijke, geen schroevendraaiertje met lampje), lasklemmen, muurdoorvoer, kit en RVS-schroeven met de juiste pluggen.

Stap 1: spanning eraf en controleren. Groep uit in de meterkast, en dan met een deugdelijke spanningszoeker meten of hij er echt af is. Zet de groep vast met tape of een blokkeerclip, zodat niemand hem terugzet terwijl jij op de trap staat.

Stap 2: positie bepalen en aftekenen. Houd de lamp tegen de gevel en kijk letterlijk vanaf de looproute of de sensor haaks staat op de richting waarin mensen aankomen. Teken de gaten af en let op waar de wartel of de kabelinvoer uitkomt: die hoort aan de onderkant van de lamp of achter de montageplaat, nooit aan de bovenkant.

Stap 3: boren en doorvoeren. Boor de bevestigingsgaten en, als de kabel nieuw moet komen, het doorvoergat schuin omhoog. In spouwmuren: kijk uit met lange boren, je wilt geen leiding of kozijnstijl raken. Blaas het boorgat schoon voordat je de plug plaatst.

Stap 4: kabel invoeren en aansluiten. Standaardschema bij een lamp met ingebouwde sensor: bruin op L, blauw op N, geel-groen op aarde. Klaar.

Bij een losse sensor ziet het er anders uit. De sensor heeft meestal vier klemmen:

De nul van de lamp verbind je rechtstreeks door met de nul van de voeding, dus niet via de sensor. Alleen de fase loopt via de sensor. Dat is het hele principe: de sensor is een schakelaar die zichzelf bedient en daarvoor zelf ook een nul nodig heeft.

Stap 5: afdichten en dichtschroeven. Wartel goed aandraaien op de juiste kabeldikte, rubber dichting op z’n plek, deksel dicht. Kit de bovenkant van de montageplaat af zodat er geen water achter kan lopen, maar laat de onderkant open zodat vocht dat er toch komt eruit kan. Dit is de klassieke omgekeerde fout: helemaal rondom dichtkitten, waarna de lamp een badkuipje wordt.

Stap 6: spanning erop en testen. Zet de groep aan en loop de instellingen door (volgende hoofdstuk).

Sensor combineren met een gewone schakelaar

Vaak wil je twee dingen: automatisch licht bij beweging, en de mogelijkheid om het licht handmatig aan te laten als je in de tuin aan het klussen bent.

Er zijn drie manieren, en één ervan is fout:

A. Schakelaar in de voeding vóór de sensor. Simpel en veilig: schakelaar uit betekent alles uit. Veel sensorlampen hebben daarnaast een permanent-aan functie: schakel je binnen ongeveer één tot twee seconden twee keer uit en aan, dan blijft de lamp een aantal uren continu branden tot je hem weer uitschakelt. Kijk in de handleiding of jouw model dat kan, want het commando (aantal keer, hoe snel) verschilt per merk.

B. Losse handschakelaar die de sensor overbrugt. Een schakelaar parallel aan de sensoruitgang, zodat je de fase ook rechtstreeks naar de lamp kunt sturen. Werkt prima, maar bedenk: staat de schakelaar aan, dan staat er spanning op de sensoruitgang. Werk dus altijd met de hele groep eraf, niet alleen met de schakelaar uit.

C. De fout: de nul van de sensor weglaten. Sommige goedkope sensoren werken met twee draden en gebruiken de lamp zelf als stroomweg om hun eigen elektronica te voeden. Bij gloeilampen ging dat goed. Bij led geeft dat gegarandeerd gedoe: nagloeien, knipperen of niet uitgaan. Kies een sensor met een echte nulaansluiting.

Instellen: LUX, TIME en SENS in de goede volgorde

Op vrijwel elke sensor zitten drie knopjes. In deze volgorde krijg je ze in tien minuten goed, ook overdag.

LUX (schemerinstelling). Bepaalt bij welk omgevingslicht de sensor mag schakelen. Symbolen: een zon (schakelt altijd, ook overdag) en een maan (schakelt alleen in het donker). Zet hem eerst helemaal op zon. Dan kun je overdag testen. Pas als alles klopt, draai je hem terug naar maan, of net iets ervoor als je wilt dat hij al bij schemer aangaat.

TIME (aanhoudtijd). Hoe lang de lamp aan blijft na de laatste beweging, meestal instelbaar van ongeveer 5 seconden tot 15 minuten. Zet hem tijdens het instellen op de kortste stand, anders sta je na elke test drie minuten te wachten. Daarna zet je hem op wat de plek nodig heeft: 1 tot 2 minuten voor een deur, 3 tot 5 minuten voor een oprit waar je een auto moet uitladen.

SENS (gevoeligheid of bereik). Bepaalt hoe ver en hoe fijn hij kijkt. Begin halverwege. Te hoog en hij pakt de stoep mee, te laag en hij ziet je pas op drie meter.

Het testrecept

1. LUX op zon, TIME op de kortste stand, SENS halverwege.
2. Wacht ongeveer een minuut nadat je spanning hebt gezet; veel sensoren hebben een opstarttijd waarin ze willekeurig schakelen.
3. Loop je normale route naar de deur. Gaat hij op tijd aan? Zo niet: SENS omhoog, of de sensorkop iets draaien.
4. Loop nu de route die je níét wilt detecteren: langs de stoep, langs de schutting van de buren. Gaat hij aan? SENS omlaag, of afschermen (zie hieronder).
5. Ga ’s avonds nog één keer buiten kijken. Verblindt hij? Schijnt hij een slaapkamer in? Kantel de armatuur verder naar beneden.
6. Pas nu LUX terugdraaien naar maan.

Het kijkveld verkleinen zonder de gevoeligheid te verpesten

De gevoeligheid terugschroeven maakt de sensor overal slechter. Slimmer is het om alleen de richting af te schermen die je niet wilt. Veel merken leveren daarvoor afdekplaatjes of schuifjes voor de lens mee; niet weggooien dus. Zit er niks bij, dan werkt een strookje ondoorzichtige tape aan de binnenkant van de lens-segmenten aan die kant prima. Zwarte isolatietape aan de buitenkant werkt ook, maar laat na twee zomers een lelijke lijmrand achter.

Bij een HF-sensor werkt afplakken niet: die kijkt door je tape heen. Daar moet je de gevoeligheid terug of de sensor verplaatsen.

Storingen oplossen: de tabel die je zoekt

Eén nuance bij het nagloeien: die zwakke gloed is niet gevaarlijk en kost per lamp hooguit een halve watt, maar hij is wel irritant en hij verkort de levensduur van de driver in de lamp. Een bypass (soms “dimmerstabilisator” genoemd) parallel op de lamp lost het op door de restspanning weg te leiden.

Slim maken: wanneer het de moeite waard is

Een sensorlamp doet één ding: licht aan bij beweging. Een slimme oplossing kan meer:

• Alleen aan tussen zonsondergang en een tijdstip dat jij kiest
• Feller als er niemand thuis is, zachter als je in de tuin zit
• Alle buitenlampen tegelijk aan als de camera bij de achterdeur iets ziet
• Een melding op je telefoon in plaats van alleen licht

Dat kan met Zigbee- of Matter-apparaten en een hub, of met een cameradeurbel die andere lampen aanstuurt. Realistische kosten: een slimme buitensensor 30 tot 80 euro, een slim buitenarmatuur 60 tot 200 euro, een hub 60 tot 150 euro.

Twee waarschuwingen. Ten eerste: alles wat afhankelijk is van wifi en een cloud, doet het niet meer als je internet eruit ligt of als de fabrikant de dienst stopt. Kies bij voorkeur systemen die lokaal blijven werken. Ten tweede: hang je een camera op die de openbare weg of de tuin van je buren in kijkt, dan krijg je met privacyregels te maken. Richt hem op je eigen erf.

Wat kost het?

Een gemiddelde klus (twee sensorlampen op bestaande aansluitpunten) doe je voor 80 tot 250 euro aan materiaal in een halve dag. Wordt het een nieuwe voeding vanaf de meterkast plus een kabel de tuin in, reken dan op 250 tot 600 euro materiaal en een hele dag.

Onderhoud: twee keer per jaar tien minuten

• Lens schoonmaken met een vochtige doek. Stof, spinrag en kalkaanslag halen zomaar een paar meter van je bereik af.
• Spinnen en insecten weghalen uit de armatuurkap. Een spin die voor de lens zijn web bouwt, is een van de meest voorkomende oorzaken van willekeurig schakelen.
• Wartel en montageplaat controleren op scheurtjes en losse schroeven, vooral aan de zuid- en westgevel waar de UV het hardst toeslaat.
• Instellingen opnieuw beoordelen als het seizoen wisselt: wat in de winter goed staat, is in de zomer soms net te ongevoelig.
• Aardlekschakelaar testen met de testknop. Twee keer per jaar, en zeker nadat je iets aan de buiteninstallatie hebt veranderd.

Negen fouten die je wilt vermijden

1. De sensor in de looprichting hangen. Hij ziet je dan pas op het laatste moment. Haaks hangen.
2. Te fel kiezen. Een 5.000-lumen bouwlamp tegen je gevel verblindt jou, je bezoek en je buren, en maakt de rest van de tuin donkerder in plaats van lichter.
3. Koud wit licht. 6500 kelvin is goedkoper maar oogt kil, verblindt harder en geeft meer lichthinder voor nachtdieren.
4. De kabel van bovenaf de armatuur in. Water loopt langs de kabel naar binnen. Altijd van onderaf, met een druppellus.
5. Rondom dichtkitten. De lamp moet vocht kwijt kunnen. Boven dicht, onder open.
6. Een 360-graden sensor tegen een muur hangen. De helft van zijn kijkveld is dan verspild.
7. Aardlek overslaan. Buiten is de plek waar vocht en aardfouten samenkomen. 30 mA, geen discussie.
8. De aardedraad afknippen omdat de lamp klasse II is. Voer hem mee en zet hem af. De volgende lamp heeft hem misschien wel nodig.
9. Instellen op de eerste avond, in het donker, van de trap af. Doe het overdag met LUX op zon en TIME kort. Scheelt drie avonden ergernis.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf een buitenlamp met sensor aansluiten?

Ja. In Nederland mag je als particulier aan je eigen vaste installatie werken; er is geen certificaat vereist. De installatie moet wel voldoen aan NEN 1010, die via het Besluit bouwwerken leefomgeving verplicht is gesteld. Praktisch betekent dat: aardlekbeveiliging van 30 mA, de juiste IP-klasse, goede aarding en degelijke verbindingen in een waterdichte doos. Twijfel je over de groep in de meterkast, laat dan alleen dat deel door een installateur doen.

Op welke hoogte hang je een buitenlamp met bewegingssensor?

Meestal tussen 1,8 en 2,5 meter. De bereikcijfers van de fabrikant gelden bij een opgegeven hoogte, vaak rond 2,2 meter. Hoger hangen vergroot het kijkveld maar verkleint de gevoeligheid en het bereik; lager hangen geeft meer vals alarm door katten en egels.

Waarom gaat mijn buitenlamp met sensor vanzelf aan?

De meest voorkomende oorzaken: een warmtebron in het kijkveld (cv-afvoer, wasdroger, airco-unit, opwarmende metalen deur), bewegende takken of wasgoed, koplampen van auto’s, regen of spinrag op de lens, en bij hoogfrequente sensoren beweging achter een schutting of raam. Los het op door het kijkveld af te schermen met het meegeleverde plaatje in plaats van de gevoeligheid helemaal terug te draaien.

Waarom blijft mijn ledlamp zwak nagloeien nadat de sensor hem uitschakelt?

Dat is lekstroom. De elektronica van de sensor of een enkelpolige schakelaar laat een klein stroompje door, en dat is voor een moderne led-driver al genoeg om zwak op te lichten. Het is niet gevaarlijk en kost hooguit een halve watt, maar je lost het op met een bypass (lastweerstand) zo dicht mogelijk bij de lamp, of door een sensor met echte nulaansluiting te kiezen die de fabrikant geschikt noemt voor led.

Werkt een bewegingssensor slechter in de zomer?

Ja, bij PIR-sensoren wel. Die meten het temperatuurverschil tussen jou en de omgeving. Op een warme zomeravond, met een oprit die overdag is opgewarmd, is dat verschil klein en reageert de sensor later of op kortere afstand. Dat is normaal gedrag. Zet SENS in de zomer iets hoger, of kies voor lastige plekken een hoogfrequente sensor die op beweging in plaats van warmte reageert.

PIR of radar: wat kan ik het beste kiezen voor buiten?

Voor gevel, deur, oprit en tuinpad: PIR. Die is goedkoper, heeft minder last van regen en wind, en je kunt zijn kijkveld eenvoudig afschermen. Kies radar (HF) als je de sensor onzichtbaar wilt wegwerken achter een kap of achter glas, of onder een overkapping waar de temperatuurverschillen klein zijn. Houd er rekening mee dat radar door schuttingen en ramen heen kijkt en dus meer vals alarm kan geven.

Hoeveel stroom kost buitenverlichting met sensor?

Weinig. Een led-armatuur van 10 tot 20 watt dat per avond in totaal een half uur brandt, gebruikt ongeveer 2 tot 4 kWh per jaar, dus een paar euro. De sensor zelf verbruikt in ruststand meestal minder dan 1 watt, wat neerkomt op ongeveer 5 tot 8 kWh per jaar. Vergeleken met een buitenlamp die de hele nacht brandt (grofweg 40 tot 70 kWh per jaar bij 12 watt), scheelt sensorschakeling flink.

Kan ik een bestaande buitenlamp met sensor uitrusten?

Ja, met een losse sensor die je ergens tussen de voeding en de lamp plaatst. Dat mag ook binnen in de meterkast of in een lasdoos, zolang de sensor zelf zicht heeft op het gebied dat hij moet bewaken. Er zijn ook sensorfittingen die je tussen de fitting en de lamp schroeft, maar die zitten meestal binnen de armatuurkap en zien daardoor te weinig. Voor een gevel werkt een losse wandsensor beter.

Tot slot

Sensorlicht valt of staat bij drie dingen: waar de sensor kijkt, hoe fel de lamp is, en hoe lang hij aan blijft.

Hang hem haaks op de looproute. Kies warm licht en richt het naar beneden. Zet de aanhoudtijd op één tot vijf minuten, niet op een kwartier. Scherm af wat je niet wilt zien in plaats van de gevoeligheid slopen.

Doe dat, en je hebt een lamp die aangaat op het moment dat jij aankomt, niet als de kat van drie huizen verderop de tuin door schiet.

Kleine tip. Groot verschil.

Ben je toch bezig aan de buitenkant? Op fredsbouwtekeningen.nl vind je bouwtekeningen met materiaallijsten voor tuin- en bouwprojecten: van een berging en een carport tot een overkapping waar je die verlichting straks netjes in wegwerkt. Doe jezelf een plezier. Kijk even hier.

Groeten van Fred Schouten, Klusser en Doe-Het-Zelver in hart en nieren

PS: Maak een foto van het aansluitschema in de handleiding voordat je die weggooit, en plak hem in je telefoon bij de foto van je meterkast. Over drie jaar, als de lamp raar gaat doen en de handleiding al lang verdwenen is, weet je binnen tien seconden weer welke draad op L1 hoort.