Evacuatietas (go-bag) samenstellen: klaar om binnen 5 minuten te vertrekken

Hee DoeHetZelver,

Er zijn twee soorten voorbereiding op ellende. De ene is: ik blijf thuis en ik red me drie dagen zonder stroom en water. Dat is je noodpakket. De andere is: ik moet nú weg en ik heb vijf minuten. Dat is een heel ander pakket, en de meeste mensen hebben het niet.

Direct het antwoord: een evacuatietas is een ingepakte rugzak van 20 tot 35 liter die klaarstaat bij je voordeur, met documenten, geld, medicijnen, stroom, licht, warmte, een beetje water en eten, en één set kleding. Doel: de eerste uren tot de eerste dag na een gedwongen vertrek zelfstandig doorkomen, zonder dat je bij paniek nog iets bij elkaar hoeft te zoeken. Reken op 6 tot 10 kilo per volwassene en op 75 tot 250 euro als je alles nieuw koopt.

En dan het ding dat bijna elke checklist mist. Een evacuatietas is nooit compleet, en dat hoeft ook niet. Er zijn altijd drie of vier dingen die je er op het laatste moment bij moet grissen: je telefoon, je bril, de medicijnen uit de koelkast, de laptop. Die kun je niet ingepakt laten liggen. Wat je wél kunt doen, is die vier dingen op een kaartje schrijven en dat kaartje aan de tas hangen. Dat kaartje is het verschil tussen “ik heb een tas” en “ik heb een plan”. Verderop maken we hem samen.

In dit artikel: het verschil met een noodpakket, de scenario’s waarin je in Nederland écht weg moet, de complete inhoudslijst per categorie met gewichten, wat je vooral níét inpakt, versies voor kinderen, huisdieren en ouderen, waar je de tas bewaart, hoe je hem onderhoudt en het plan dat eromheen hoort.

Evacuatietas of noodpakket? Twee verschillende dingen

Deze twee worden constant door elkaar gehaald, en dat is precies waarom veel mensen een tas hebben die veel te zwaar is.

	Noodpakket (thuisvoorraad)	Evacuatietas (go-bag)
Scenario	Je blijft thuis, maar stroom, water, gas of internet valt uit	Je moet je huis uit, snel
Duur	72 uur, liefst een week	De eerste uren tot ongeveer 24 uur
Gewicht	Maakt niet uit, het staat in de kast	Cruciaal, je moet het dragen
Water	3 liter per persoon per dag (advies Denk Vooruit)	1 tot 2 liter per persoon, plus een manier om bij te vullen
Eten	Blikken, pasta, rijst, houdbare voorraad	Alleen wat je zonder koken en zonder blikopener eet
Vorm	Kratten, kastruimte, kelder	Één rugzak per persoon, direct te pakken
Waar	Overal in huis	Bij de voordeur of in de meterkast

De simpele denkregel: het noodpakket blijft, de tas gaat mee. Overlap is prima (dezelfde zaklamp mag in beide lijstjes staan) maar pak ze niet samen in één krat van dertig kilo, want die krijg je niet mee.

Heb je nog geen noodpakket? Dat is de eerste stap, want in Nederland is “thuisblijven zonder voorzieningen” veel waarschijnlijker dan “weg moeten”. Maar de tas is snel gemaakt en geeft direct rust.

Wanneer moet je in Nederland écht weg?

Geen doemdenkerij, gewoon de realistische lijst. Dit zijn de situaties waarin Nederlanders hun huis uit moeten, van heel vaak tot zeldzaam:

Scenario	Hoe vaak	Hoeveel tijd heb je	Waar gaat het mis zonder tas
Woningbrand of brand bij de buren	Het vaakst van allemaal	Seconden tot minuten	Je staat op straat in je pyjama zonder ID, zonder medicijnen, zonder telefoonlader
Gaslek of gevaarlijke stof in de straat	Regelmatig	Minuten	Buurt wordt afgezet, je mag er soms een dag niet in
Grote brand met rookwolk of industrieel incident	Enkele keren per jaar in Nederland	Minuten tot een uur	Advies is meestal ramen dicht en binnenblijven, maar soms ontruiming
Instortingsgevaar, explosie, ontruiming na een vondst	Zeldzaam maar het gebeurt	Minuten tot uren	Onverwacht een nacht elders
Overstroming of dreigende dijkdoorbraak	Zeldzaam, maar met dagen aankondiging	Uren tot dagen	De enige waarbij je meestal ruim de tijd hebt
Langdurige stroomuitval in de winter	Zeldzaam	Uren	Huis koelt af, je gaat naar familie of een opvanglocatie
Nucleair incident	Zeer zeldzaam	Uren	Meestal juist binnenblijven, soms evacuatie van een zone

Wat opvalt: het meest waarschijnlijke scenario is niet de grote ramp, maar simpelweg brand in je eigen huis of bij de buren. En dat is precies het scenario met de minste tijd.

Weggaan of blijven? Dat bepaal je niet zelf

Belangrijk om te weten, want dit staat zelden in checklists: bij de meeste incidenten is het advies om juist binnen te blijven. Bij een rookwolk of een gevaarlijke stof is naar buiten rennen vaak het slechtste wat je kunt doen. De overheid geeft via NL-Alert, de regionale rampenzender, crisis.nl en je veiligheidsregio door of je moet schuilen of vertrekken.

Bij een overstroming zijn er letterlijk twee keuzes, en de veiligheidsregio’s zeggen het zo: blijven en naar de hoogste droge plek in je huis gaan, of vertrekken zolang het nog kan. Wat voor jouw adres verstandig is, hangt af van hoe hoog het water bij jou komt. Dat kun je opzoeken op overstroomik.nl, waar je per adres ziet hoe hoog het water kan komen. Doe dat een keer op een rustige avond, dan weet je het.

De regel is dus: de tas staat klaar voor als het moet, maar je vertrekt niet op eigen houtje als de instructie “blijf binnen” is.

De 5-minutenregel: het kaartje aan je tas

Hier zit de kern van dit artikel.

Bij een echte evacuatie loopt het altijd hetzelfde: de tas hangt keurig klaar, en dan gaan mensen alsnog drie minuten door het huis rennen om spullen te zoeken. Precies de spullen die je niet permanent in een tas kunt leggen omdat je ze dagelijks gebruikt.

Los dat op met een kaartje. Schrijf op een stuk stevig karton, lamineer het of stop het in een insteekhoesje, en hang het aan de rits van je tas:

PAK MEE (in deze volgorde):
1. Telefoon + oplader van het nachtkastje
2. Bril / gehoorapparaat / gebit
3. Medicijnen uit de koelkast + medicijnbakje van de keuken
4. Portemonnee en autosleutel van het haakje
5. Laptop uit de werkkamer (alleen als er tijd is)
6. Kat in de reismand / hond aan de riem

VOOR JE DE DEUR UITGAAT:
– Hoofdgas dicht en hoofdschakelaar uit (alleen als het veilig kan en als er tijd is)
– Voordeur op slot
– Bericht naar contactpersoon: waar we heen gaan

Maak dat kaartje persoonlijk. Iedereen heeft andere onmisbare spullen. Het schrijven ervan is het echte werk, want dan denk je één keer rustig na over wat je écht nodig hebt, in plaats van in paniek.

En oefen het een keer. Zet een timer op vijf minuten en loop het rondje. Je ontdekt gegarandeerd dat er iets ontbreekt of dat iets op een onhandige plek ligt. Eén keer per jaar is genoeg.

De tas zelf: welke, hoe groot, hoe zwaar

Type: een rugzak. Geen koffer, geen sporttas, geen krat. Een rugzak houdt je handen vrij, en dat wil je als je een kind vasthoudt, een deur opent of over rommel klimt.

Formaat:

Wie	Inhoud rugzak	Streefgewicht
Volwassene	25 – 35 liter	6 – 10 kg
Tiener	20 – 25 liter	4 – 6 kg
Kind (6-11 jaar)	10 – 15 liter	2 – 3 kg
Peuter	Eigen tasje met knuffel en drinkbeker	Symbolisch

Vuistregel voor gewicht: je moet er een half uur mee kunnen lopen zonder dat je hem wilt neerzetten. Als je twijfelt of iets mee moet, moet het niet mee. Water en gereedschap zijn de twee posten waar het gewicht altijd uit de hand loopt.

Waar je op let bij de rugzak:

• Heupband. Verplaatst het gewicht van je schouders naar je heupen. Bij 8 kilo scheelt dat echt
• Regenhoes of een rugzak van waterafstotend materiaal. Denk Vooruit adviseert niet voor niets een waterdichte verpakking
• Meerdere vakken, zodat je in het donker je zaklamp kunt vinden zonder alles eruit te trekken
• Neutrale kleur. Een felle rugzak valt op als je ’s nachts ergens loopt
• Geen dure trekkingrugzak nodig. Een degelijke rugzak van 30 tot 60 euro voldoet prima. Heb je er nog een op zolder? Die is perfect

Organiseer met kleurcodes. Gebruik doorzichtige zakjes of packing cubes in verschillende kleuren: rood voor EHBO en medicijnen, blauw voor hygiëne, geel voor stroom en elektronica. Dan hoef je in het donker niet te zoeken.

De complete inhoud, categorie voor categorie

Hieronder de volledige lijst. Achter elk onderdeel staat waarom het erin zit, want een lijstje zonder uitleg gooi je na een jaar half leeg.

1. Documenten, geld en informatie (de belangrijkste categorie)

Dit is wat je écht niet kunt vervangen. En het weegt bijna niets.

Wat	Waarom
Kopieën van paspoort/ID van iedereen	Bij opvang, verzekering en herregistratie word je hierom gevraagd. Kopie volstaat vrijwel altijd om je te identificeren tot je het origineel hebt
Kopie zorgpas en verzekeringspolissen	Zorg, inboedel, opstal, auto. Een polisnummer op papier is goud waard bij schade
Kopie hypotheekakte, huurcontract of eigendomsbewijs	Bij grote schade of langdurige ontruiming
Actueel medicatieoverzicht van je apotheek	Vraag dit gratis op bij de apotheek. Bij een arts die je niet kent, is dit onbetaalbaar
Lijst met telefoonnummers op papier	Familie, huisarts, apotheek, verzekeraar, werkgever, school. Je kent ze niet uit je hoofd, je telefoon wel, en die kan leeg of kapot zijn
Contant geld in kleine coupures	100 tot 300 euro in briefjes van 5, 10 en 20, plus wat muntgeld. Zonder stroom of netwerk werkt pinnen niet
Reservesleutels van huis en auto	Denk Vooruit noemt dit expliciet
Pasfoto’s van alle gezinsleden	Bij vermissing van een kind. Klinkt naar, maar hulpdiensten vragen hierom
USB-stick met versleutelde scans	Alle documenten, plus foto’s van de inrichting van je huis voor een eventuele verzekeringsclaim. Zet er een wachtwoord op
Papieren wegenkaart van je regio	Als het netwerk plat ligt, werkt je navigatie niet
Notitieblokje en pen	Berichten achterlaten, kentekens noteren, adressen opschrijven

Extra tip: maak deze documentenmap ook digitaal beschikbaar in een cloudmap die je vanaf een geleende telefoon kunt bereiken. Twee sporen is beter dan één.

2. Communicatie en stroom

Wat	Details
Powerbank, minimaal 10.000 mAh, liever 20.000	Een 20.000 mAh powerbank laadt een moderne smartphone ongeveer drie tot vier keer volledig op
Oplaadkabels voor alle apparaten in het gezin	Ook het type dat je zelden gebruikt
Autolader (12V USB)	Je auto is de grootste accu die je bij je hebt
Noodradio op batterijen of met zwengel	Denk Vooruit noemt dit expliciet. De regionale rampenzender is de plek waar de instructies komen als het internet uitvalt
Extra batterijen in de maten die je apparaten gebruiken	Los verpakt, niet in de apparaten (zie onderhoud)
Oude telefoon als reserve	Elke telefoon kan 112 bellen, ook zonder simkaart
Fluitje	Denk Vooruit noemt dit. Een fluitje is honderd keer harder dan je stem, en je kunt het uren volhouden

Een detail dat weinig mensen weten: zet NL-Alert nooit uit op je telefoon, en check twee keer per jaar of het werkt. De overheid stuurt een controlebericht op de eerste maandag van juni en de eerste maandag van december, om 12.00 uur. Krijg je dat bericht niet, dan staat er iets verkeerd in je instellingen.

3. Water en eten (minder dan je denkt)

Hier gaat het gewicht mis. Water weegt een kilo per liter.

Wat	Hoeveel
Water in de tas	1 tot 2 liter per persoon. Niet meer
Waterfilterfles of filterrietje	Weegt bijna niets en verandert kraanwater van onbekende kwaliteit, of in het uiterste geval oppervlaktewater, in drinkwater
Waterzuiveringstabletten	Reservemethode, klein en houdbaar
Lege opvouwbare waterzak (2-5 liter)	Zodat je bij de eerste veilige kraan flink kunt bijvullen
Eten voor ongeveer 24 uur	Noten, gedroogd fruit, mueslirepen, crackers, pindakaas in een knijpverpakking, zoutjes, chocolade
Wat je níét meeneemt	Blikken. Zwaar, en je hebt een blikopener nodig

Denk aan zout en calorieën. In stress eet je slecht en drink je te weinig. Repen met veel vet en suiker, plus iets zoutigs, werken beter dan een gezonde salade.

Voor de tas van kinderen: stop er iets in dat ze lekker vinden en normaal niet mogen. Dat is geen luxe, dat is een rustknop.

4. Kleding en warmte

Wat	Waarom
Eén complete set kleding per persoon	Ondergoed, sokken, lange broek, longsleeve. Vacuümzakje bespaart de helft van het volume
Fleecetrui of dun donsjack	Warmte per gram is hier de maatstaf
Regenjas of poncho	Nat worden is de snelste weg naar onderkoeling
Stevige schoenen die je kunt aantrekken	Zet ze naast de tas, niet erin. In je pyjama over glas lopen wil je niet
Muts en handschoenen	Het meeste warmteverlies gaat via hoofd en handen
Noodddeken (survivaldeken) per persoon	Weegt 50 gram, kost een paar euro
Compacte deken of dunne slaapzak	Alleen als het gewicht het toelaat. Opvanglocaties hebben meestal dekens, maar niet altijd meteen

Wissel de kledingset mee met de seizoenen. Een T-shirt in januari heeft weinig zin, en een winterjas in juli is dood gewicht.

5. Gezondheid en medicijnen

Wat	Details
Eigen medicijnen voor minimaal 7 dagen	Dit is het belangrijkste item in de hele tas voor wie medicijnen gebruikt. Vraag je huisarts of apotheek om een noodvoorraad of vraag je herhaalrecept iets eerder aan
Actueel medicatieoverzicht	Zie categorie 1
Compacte EHBO-set	Pleisters in maten, steriele gaasjes, wonddesinfectie, zwachtel, driekante doek, schaartje, pincet, handschoenen. Met gebruiksaanwijzing, zoals Denk Vooruit adviseert
Pijnstillers (paracetamol)	Simpel en breed inzetbaar
Reservebril of oude bril	Zonder bril ben je hulpbehoevend. Een oude bril op sterkte kost je niets
Anti-diarreemiddel en ORS	Vies water en stress zijn een slechte combinatie. ORS voorkomt uitdroging
Stofmasker (FFP2)	Bij rook, stof en gruis
Oordoppen	Slapen in een sporthal met tweehonderd mensen
Persoonlijke zaken	Inhalator, epipen, insuline en koeltasje, gehoorapparaatbatterijen, incontinentiemateriaal

Belangrijke aantekening over jodiumtabletten: die zijn alleen relevant bij een nucleair incident en niet voor iedereen. De Rijksoverheid verstrekt ze aan mensen tot en met 40 jaar binnen 0 tot 20 kilometer van een kerncentrale, aan kinderen tot 18 jaar binnen 20 tot 100 kilometer, en aan zwangere vrouwen van alle leeftijden binnen 20 tot 100 kilometer. Boven de 40 jaar en buiten die zones is er geen aangetoonde meerwaarde. Heb je ze: leg ze klaar, maar neem ze nooit op eigen initiatief in. De overheid geeft aan wanneer dat moet, via NL-Alert, crisis.nl, de regionale omroep of je veiligheidsregio.

6. Hygiëne

Denk Vooruit noemt deze categorie compleet, en het is de categorie die mensen het eerst schrappen en het snelst missen.

• Tandenborstel en kleine tandpasta
• Desinfecterende handgel
• Natte doekjes (wassen zonder water)
• Toiletpapier, plat gedrukt zonder rol
• Maandverband of tampons
• Kleine handdoek van microvezel
• Een paar vuilniszakken (regenponcho, afval, natte kleren, in het uiterste geval een noodtoilet)
• Zeep of een klein flesje allesreiniger

7. Licht en gereedschap

Wat	Waarom
Hoofdlamp per persoon	Beter dan een zaklamp, want je houdt je handen vrij. Reservebatterijen erbij
Kleine zaklamp	Reserve, en makkelijk aan iemand te geven
Knik-/breeklichtjes	Geen batterijen, geen vuur, veilig voor kinderen
Multitool of Zwitsers zakmes	Mes, tang, schroevendraaier, blikopener in één
Duct tape	Wikkel een paar meter om een pen of een stukje karton, scheelt de hele rol
Stuk touw of paracord, 5 tot 10 meter	Waslijn, tas vastbinden, provisorische reparatie
Aansteker plus lucifers in een waterdicht doosje	Twee methodes, want één faalt altijd
Werkhandschoenen	Glas, puin, roest

Wat er níét in hoeft: hamer, zaag en kniptang staan wél op de officiële noodpakketlijst, maar dat is voor de thuisvariant. In een draagbare evacuatietas zijn ze te zwaar en heb je ze zelden nodig. Een multitool volstaat.

8. Comfort en hoofd

Onderschat dit niet. De eerste nacht op een veldbed in een sporthal is voor iedereen zwaar, en voor kinderen zwaarder.

• Knuffel of vertrouwd voorwerp per kind
• Klein speelgoed, kaartspel, kleurpotloden en papier
• Een boek
• Snoepje of iets lekkers
• Foto van thuis of van familie
• Oplader en oordopjes, want een telefoon is ook een rustpunt

Speciale versies

Kinderen

Geef ieder kind vanaf een jaar of zes een eigen kleine rugzak. Niet omdat je het gewicht niet kunt dragen, maar omdat het kind dan iets van zichzelf bij zich heeft en iets te doen heeft. Erin: knuffel, drinkfles, eigen setje kleren, iets lekkers, een klein spelletje, hoofdlampje en een kaartje met naam, geboortedatum en de telefoonnummers van beide ouders.

Dat kaartje is het belangrijkste in de tas. Stop het ook in de jaszak, want tassen raken kwijt.

Baby’s en peuters: flesvoeding of poeder, luiers voor minimaal een dag, billendoekjes, een verschoonmatje, een extra romper en een speen. Denk Vooruit noemt babyvoeding expliciet.

Huisdieren

Wat	Details
Reismand of transportbox	Naast de tas, niet erin. Zonder box mag een kat vaak niet mee
Riem en muilkorf	Ook bij een lieve hond, want opvanglocaties kunnen erom vragen
Voer voor 2 tot 3 dagen en een opvouwbaar bakje	In een luchtdicht zakje
Dierenpaspoort en chipnummer	In de documentenmap
Recente foto van het dier	Bij vermissing
Medicijnen van het dier	Vaak vergeten
Poepzakjes en een oude handdoek

Realistisch blijven: bij een georganiseerde evacuatie met eigen vervoer kun je huisdieren meestal meenemen. Ga je met bussen of ander georganiseerd vervoer, dan is dat vaak niet mogelijk of alleen voor kleine dieren in een box. Bedenk vooraf waar je dier heen kan als het niet mee mag, en zet dat adres op je kaartje.

Ouderen en mensen met een beperking

• Medicijnen zijn hier het allerbelangrijkst. Zorg voor een grotere buffer, minimaal een week
• Hulpmiddelen: reservebril, gehoorapparaatbatterijen, loophulp, steunkousen, incontinentiemateriaal
• Een korte medische samenvatting op papier: aandoeningen, allergieën, medicatie, behandelend arts, contactpersoon
• Wie helpt? Spreek met een buurman of familielid af wie de tas pakt en wie helpt met vervoer als het nodig is. Zet die naam en dat nummer op het kaartje

De autotas en de werktas

Je bent niet altijd thuis als er iets gebeurt.

In de auto (klein doosje in de kofferbak):
– Fles water en een reep
– Nooddeken, hesje, hoofdlamp
– Powerbank en autolader
– Stevige schoenen en een oude jas
– Kopie ID en wat contant geld
– Startkabels en een gordelsnijder met glasbreker

Op je werk of in je fietstas:
– Powerbank en kabel
– Reep en een fles water
– Nooddeken
– Wat contant geld
– Papiertje met telefoonnummers

Wat je vooral NIET inpakt

Dit lijstje maakt je tas draagbaar, en het is precies wat andere checklists niet vertellen.

1. Meer dan 2 liter water per persoon. Water is de zwaarste post die er is. Neem een filterfles en vul bij
2. Blikvoedsel. Zwaar, en de blikopener kwijt is een klassieker
3. Een complete gereedschapskist. Hamer, zaag en kniptang horen in je thuisnoodpakket, niet op je rug
4. Een grote EHBO-koffer. Een compacte set in een zakje doet hetzelfde
5. Kampeerbrandstof en gasbranders. In een auto of opvanglocatie meestal niet toegestaan, en gevaarlijk in een volle rugzak
6. Waardevolle spullen “voor het geval dat”. Sieraden en dure elektronica maken je een doelwit en kosten ruimte
7. Zeven sets kleding. Eén set, plus wat je aanhebt
8. Een tent en een matje, tenzij je specifiek voor buiten overnachten plant. Bij een evacuatie in Nederland ga je naar familie of naar een opvanglocatie
9. Alles wat je dagelijks gebruikt. Dat werkt niet. Dat zet je op het kaartje

Waar bewaar je de tas?

Dit is de plek waar goede voorbereiding alsnog nutteloos wordt.

Goed:
– In de gangkast of onder de kapstok bij de voordeur. Grijpen en gaan
– In de meterkast, als daar ruimte is
– Op de eerste verdieping bij de trap, als je huis meerdere verdiepingen heeft en je ’s nachts boven slaapt. Dan hoef je bij brand niet langs de brandhaard

Slecht:
– Op zolder. Te ver, en bij brand komt de rook daar het eerst
– In de schuur of garage buiten. Kom er maar eens bij als de brandweer je erf heeft afgezet
– In de kelder. Bij overstroming precies de verkeerde plek
– Onderin een volle kast achter de stofzuiger. Dan is hij er wel, maar niet op tijd

Zet je schoenen ernaast. En hang je jas eroverheen. Klinkt overdreven, tot je een keer ’s nachts in je blote voeten op straat staat.

Verdeel binnen het gezin. Iedere volwassene een eigen tas. Als één tas achterblijft of kwijtraakt, ben je niet alles kwijt. Zorg dat de documentenmap in twee tassen zit, of dat er een kopie in de auto ligt.

Onderhoud: twee keer per jaar, twintig minuten

Een evacuatietas die vier jaar ongemoeid staat, is een tas met lekke batterijen en verlopen medicijnen.

Koppel de check aan het verzetten van de klok (eind maart en eind oktober). Zet het in je agenda.

Wat controleer je	Waarom
Houdbaarheidsdata van eten	Repen en noten gaan meestal een jaar of twee
Medicijnen	Vervangen en de oude gewoon opmaken
Water	Ververs het, of gebruik gebotteld water met een houdbaarheidsdatum
Powerbank opladen	Powerbanks lopen langzaam leeg. Twee keer per jaar bijladen is genoeg
Batterijen	Bewaar losse batterijen náást de apparaten, niet erin. Batterijen die jarenlang in een zaklamp zitten, gaan lekken en slopen het apparaat
Kledingmaten van kinderen	Kinderen groeien harder dan je denkt
Kledingset op het seizoen	Zomerset eruit, winterset erin
Documenten actueel?	Nieuwe verzekering, nieuw ID, nieuw telefoonnummer, verhuisde familie
Het kaartje	Klopt de lijst nog? Andere medicijnen, andere auto, ander huisdier?

Het plan om de tas heen

Een tas zonder plan is halve voorbereiding. Deze vier dingen kosten je één avond en zijn minstens zoveel waard als de spullen.

1. Spreek een verzamelpunt af. Twee stuks: één vlak buiten je huis (de lantaarnpaal aan de overkant) en één verder weg in de wijk, voor als de straat is afgezet. Zorg dat iedereen in het gezin ze kent, ook de kinderen.

2. Kies een contactpersoon buiten je regio. Bij een lokaal incident zijn lokale netwerken overbelast, maar een oom in een andere provincie is wel bereikbaar. Iedereen belt of appt die ene persoon, die weet dan waar iedereen is. Zet het nummer op papier in elke tas en in elke jaszak.

3. Zorg dat NL-Alert werkt. Check het bij het controlebericht op de eerste maandag van juni en december, om 12.00 uur. Zet ook de app van je veiligheidsregio erop en weet welke zender in jouw provincie de regionale rampenzender is.

4. Weet wat er bij jou kan gebeuren. Kijk één keer op risicokaart.nl of je in de buurt van een risicobedrijf of een spoorlijn met gevaarlijke stoffen woont, en op overstroomik.nl hoe hoog het water bij jou kan komen. Dan weet je of “naar boven” of “naar buiten” bij jouw adres het juiste antwoord is.

Wat kost een evacuatietas?

Het goede nieuws: je hebt driekwart al in huis.

Post	Nieuw kopen
Rugzak 30 liter met heupband	0 – 60 euro (heb je vaak al)
Powerbank 20.000 mAh	25 – 50 euro
Hoofdlamp met batterijen	10 – 30 euro
Noodradio op batterijen of zwengel	20 – 50 euro
Compacte EHBO-set	10 – 30 euro
Waterfilterfles	20 – 45 euro
Nooddekens (set van 4)	5 – 12 euro
Multitool	15 – 60 euro
Houdbaar eten en water	10 – 20 euro
Hygiëneset	10 – 20 euro
Documenten kopiëren, lamineren, USB-stick	10 – 25 euro
Totaal, alles nieuw	135 – 400 euro
Totaal, met wat je al hebt	75 – 150 euro

Zo doe je het goedkoop:

• Begin met wat gratis is. De documentenmap, het kaartje, het contactpersoonplan en de telefoonnummerlijst kosten je niets en zijn het belangrijkst
• Gebruik wat er in huis is. Oude rugzak, oude bril, oude telefoon, de zaklamp uit de la
• Koop gespreid. Elke maand één item. Binnen een half jaar ben je klaar
• Kant-en-klare noodtassen zijn handig maar bijna altijd duurder dan zelf samenstellen, en ze bevatten nooit jouw medicijnen, jouw documenten en jouw brillensterkte. De onmisbare dingen moet je hoe dan ook zelf toevoegen
• Deel met de buren. Eén noodradio in de straat is genoeg als je weet bij wie hij ligt

De korte checklist om uit te printen

Documenten en geld: kopieën ID, zorgpas, polissen, medicatieoverzicht, telefoonnummers op papier, 100-300 euro contant, reservesleutels, pasfoto’s, USB-stick, papieren kaart, pen en blok

Stroom en communicatie: powerbank, kabels, autolader, noodradio, extra batterijen, oude telefoon, fluitje

Water en eten: 1-2 liter water, filterfles, waterzuiveringstabletten, opvouwbare waterzak, repen, noten, gedroogd fruit, crackers

Kleding: één complete set, fleece, regenjas, muts, handschoenen, nooddeken, stevige schoenen naast de tas

Gezondheid: 7 dagen medicijnen, EHBO-set, paracetamol, reservebril, ORS, FFP2-masker, oordoppen

Hygiëne: tandenborstel en tandpasta, handgel, natte doekjes, wc-papier, maandverband, microvezelhanddoek, vuilniszakken

Licht en gereedschap: hoofdlamp, zaklamp, breeklichtjes, multitool, duct tape, touw, aansteker en lucifers, werkhandschoenen

Comfort: knuffel, spelletje, boek, iets lekkers, foto

Aan de tas: het kaartje met de 60-secondenlijst en het verzamelpunt

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een noodpakket en een evacuatietas?

Een noodpakket is een thuisvoorraad waarmee je 72 uur in je eigen huis vooruit kunt als stroom, water of gas uitvalt. Gewicht speelt daar geen rol. Een evacuatietas is een draagbare rugzak die klaarstaat voor als je je huis snel moet verlaten, bedoeld voor de eerste uren tot ongeveer een dag. Daar is gewicht juist bepalend: 6 tot 10 kilo per volwassene. Je hebt ze allebei nodig, maar pak ze apart in.

Hoe zwaar mag een evacuatietas zijn?

Als vuistregel: je moet er een half uur mee kunnen lopen zonder dat je hem wilt neerzetten. Voor een volwassene komt dat neer op 6 tot 10 kilo, voor een tiener 4 tot 6 kilo en voor een kind van 6 tot 11 jaar 2 tot 3 kilo. Het gewicht loopt bijna altijd uit de hand door water (1 kilo per liter) en gereedschap. Neem 1 tot 2 liter water plus een filterfles in plaats van vijf flessen.

Waar bewaar ik mijn evacuatietas het beste?

Bij de voordeur, in de gangkast, onder de kapstok of in de meterkast. Slaap je boven, overweeg dan een tas bij de trap op de eerste verdieping, zodat je bij brand niet langs de brandhaard hoeft. Niet op zolder, niet in de kelder en niet in een schuur buiten. Zet stevige schoenen naast de tas.

Hoe vaak moet ik mijn evacuatietas controleren?

Twee keer per jaar, gekoppeld aan het verzetten van de klok. Check houdbaarheid van eten en medicijnen, ververs water, laad de powerbank bij, kijk of kinderkleding nog past, wissel de kledingset met het seizoen en controleer of je documenten en telefoonnummers nog kloppen. Bewaar losse batterijen náást de apparaten in plaats van erin, want batterijen die jaren in een zaklamp zitten gaan lekken.

Moet ik altijd weggaan als er iets gebeurt?

Nee, en dat is een belangrijk punt. Bij veel incidenten (rookwolk, gevaarlijke stof) is het advies juist om binnen te blijven, ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten. Volg altijd de instructies via NL-Alert, crisis.nl, de regionale rampenzender of je veiligheidsregio. Bij een overstroming zijn er twee opties: naar de hoogste droge plek in je huis, of vertrekken zolang het nog kan. Op overstroomik.nl kun je per adres zien hoe hoog het water kan komen, zodat je die keuze niet in het moment hoeft te maken.

Moet ik jodiumtabletten in mijn evacuatietas doen?

Alleen als je tot de doelgroep behoort. De Rijksoverheid verstrekt jodiumtabletten aan mensen tot en met 40 jaar binnen 0 tot 20 kilometer van een kerncentrale, aan kinderen tot 18 jaar binnen 20 tot 100 kilometer, en aan zwangere vrouwen van alle leeftijden binnen 20 tot 100 kilometer. Boven de 40 jaar is er geen aangetoonde meerwaarde. Heb je ze, leg ze dan klaar maar neem ze nooit op eigen initiatief in: de overheid geeft aan wanneer dat moet.

Kan ik mijn huisdier meenemen bij een evacuatie?

Bij vertrek met eigen vervoer meestal wel. Ga je mee met georganiseerd vervoer, dan is dat vaak niet mogelijk of alleen voor kleine dieren in een transportbox. Zorg dat de reismand naast je tas staat, dat je dierenpaspoort in de documentenmap zit en dat je vooraf hebt bedacht waar je dier heen kan als hij niet mee mag.

Kan ik beter een kant-en-klare noodtas kopen?

Kan, maar het is meestal duurder dan zelf samenstellen, en de belangrijkste inhoud kan er per definitie niet in zitten: jouw medicijnen, jouw documenten, jouw brillensterkte en jouw telefoonnummers. Koop je er een, ruim dan alsnog een avond in om hem persoonlijk te maken. Anders heb je een tas die er goed uitziet en waar je in het echt weinig aan hebt.

Tot slot

Een evacuatietas maken is geen doemdenken. Het is dezelfde logica als een rookmelder ophangen of reservelampjes in de schuur leggen: één keer een uurtje regelen, en dan hoef je er nooit meer over na te denken.

Begin vanavond met het goedkoopste deel, want dat is toevallig ook het belangrijkste: de documentenmap en het kaartje aan de tas. Kopieën maken, telefoonnummers opschrijven, verzamelpunt afspreken. Dat kost je een uur en nul euro, en het is precies wat je in het echt mist.

De rest bouw je er in een paar maanden bij.

Meer klussen en praktische zelfredzaamheid rond huis en tuin, van een goede bergkast tot een schuur waar je noodvoorraad droog staat? Kijk even hier: Freds Bouwtekeningen

Groeten van Fred Schouten, Klusser en Doe-Het-Zelver in hart en nieren

PS: het meest onderschatte item uit dit hele artikel is een oude bril op sterkte. Kost je niets, want je hebt hem nog liggen. En zonder bril ben je in een noodsituatie ineens iemand die geholpen moet worden in plaats van iemand die kan helpen.