Hangend toilet met inbouwreservoir plaatsen: montage-element, voorzetwand en afvoer

Een hangend toilet plaats je in vijf fasen: afvoer op de juiste plek en hoogte brengen, het montage-element waterpas verankeren aan vloer en muur, water aansluiten en aftesten, de voorzetwand dichtzetten, en pas daarna de pot hangen. De volgorde is niet vrijblijvend. Alles wat je fout doet vóórdat de wand dichtgaat, kost je later een sloophamer. Reken op een lang weekend, en op 350 tot 900 euro aan materiaal als je het zelf doet.

Hee Klusser,

Een hangend toilet is een van de fijnste klussen die je in huis kunt doen. Je wint ruimte, je kunt eronder dweilen, en dat lelijke pvc-gat in de hoek verdwijnt achter een strakke wand.

Maar het is ook de klus waarbij ik de meeste mensen zie vastlopen. Niet omdat het moeilijk is. Omdat ze in de verkeerde volgorde werken.

De klassieker: het frame staat, de wand is dicht, er is getegeld, en dán komt de pot erbij. En dan blijkt dat de zithoogte niet klopt, of dat het toilet 4 centimeter te ver naar links staat, of dat de spoelbuis net niet aansluit. Op dat moment ben je een dag aan het slopen.

Ik ga je dus niet alleen door de stappen heen praten. Ik geef je vooral de maten en de beslissingen die je vóóraf moet nemen, want daar zit het hele verschil.

Wat je precies koopt: de onderdelen

Even de woordenlijst, want in de winkel worden vier termen door elkaar gebruikt.

Onderdeel	Wat het is	Waar je op let
Montage-element (of frame)	Het stalen geraamte dat de pot draagt	Hoogte, draagvermogen, in hoogte verstelbaar
Inbouwreservoir	De spoelbak in het frame	Inbouwdiepte 8, 9 of 12 cm
Bedieningsplaat (drukplaat)	Het paneeltje in de wand	Dit is óók je inspectieluik
Wandcloset	De pot zelf	Diepte, met of zonder spoelrand
Zitting	Los of meegeleverd	Softclose, quick release

Frame en reservoir koop je bijna altijd als één set. De bedieningsplaat is meestal apart, en die moet passen bij het merk en type reservoir. Kruislings shoppen gaat hier niet: een plaat van merk A past niet op een reservoir van merk B.

Belangrijk: koop frame en reservoir van een merk met een goede onderdelenvoorziening. Dat ding zit twintig jaar achter je wand. Een spoelmechanisme of een vlotter is over tien jaar aan vervanging toe, en dan wil je die vervangingsonderdelen gewoon kunnen bestellen. Dit is niet de plek om vijftig euro te besparen.

De maten die alles bepalen

Neem hier de tijd voor. Dit is 80 procent van de klus.

Framehoogte: 112 of 82 centimeter

De standaardhoogte van een montage-element is 112 centimeter. Dat is de gangbare maat als je een normale voorzetwand tot plafondhoogte of tot ongeveer een meter maakt.

Er zijn ook lage elementen van 82 centimeter. Die gebruik je als er een raam boven de toiletpositie zit, of als je een lage voorzetwand wilt waar je een plateau op maakt om spullen op te zetten. Nadeel: de bedieningsplaat komt lager te zitten, en je hebt minder marge in de hoogteverstelling.

Zithoogte: standaard of comforthoogte

Dit bepaal je vóórdat je het frame vastzet.

• Standaard: 40 tot 43 centimeter vanaf de afgewerkte vloer tot de bovenkant van de zitting.
• Comforthoogte: 46 tot 50 centimeter.

Comforthoogte is prettig voor lange mensen en voor iedereen die moeilijk opstaat. Voor kleine kinderen is het juist onhandig, hun voeten bungelen dan.

Reken terug: de pot plus zitting is ongeveer 4 tot 5 centimeter dik bovenop de bevestigingspunten. En vergeet de vloerafwerking niet. Leg je nog 4 centimeter tegels plus lijm, dan schuift je hele hoogte mee.

Vuistregel: meet vanaf de afgewerkte vloer, dus inclusief de tegels die er nog niet liggen. Dit is de meest gemaakte fout in de hele klus.

Goede frames zijn tijdens de montage in hoogte verstelbaar over ongeveer 8 centimeter. Gebruik die marge, maar noteer op een briefje wat je hebt ingesteld voordat je gaat schroeven.

Ruimte om de pot heen

• Beenruimte voor de pot: minimaal ongeveer 50 centimeter, liever 60.
• Vrije ruimte links en rechts van de pot: minimaal 20 centimeter, gemeten vanaf het hart van de pot.
• Minimale toiletbreedte: ongeveer 80 centimeter voor een comfortabel gebruik. Krapper kan, maar dan zit je met je knieën tegen de deur.
• Diepte van de pot: 48 tot 57 centimeter, afhankelijk van het model. Korte potten bestaan, handig in een smal toilet.

Diepte van de voorzetwand

Dit is de vraag die iedereen stelt: hoeveel ruimte verlies ik?

Reken op:

Onderdeel	Dikte
Inbouwreservoir	8, 9 of 12 cm
Frame en stelruimte	1 tot 2 cm
Beplating (gipsvezel of tegeldrager)	1 tot 2,5 cm
Tegellijm en tegels	1 tot 1,5 cm
Totaal	11 tot 18 cm

Met een slank reservoir van 8 centimeter kom je uit rond de 11 tot 12 centimeter totale wanddikte. Met een standaardreservoir van 12 centimeter zit je richting 16 tot 18.

Zit je krap? Kies dan bewust voor een slank reservoir. Het spoelt niet minder goed, het is alleen breder en hoger uitgevoerd.

Bevestigingsmaat van de pot

De draadeinden waar de pot aan hangt zitten meestal op een hart-op-hartafstand van 180 millimeter. Dat is de brede standaard en daardoor passen de meeste potten op de meeste frames. Er bestaan ook potten met 230 millimeter.

Check dit vóórdat je koopt. Frame en pot moeten dezelfde bevestigingsmaat hebben, anders past het simpelweg niet.

Draagvermogen

Een goed montage-element is berekend op een belasting van ongeveer 400 kilo. Dat is de gangbare norm voor wandclosets en dat is ruim voldoende, ook als er iemand op gaat staan om een lampje te vervangen.

Waar het wél op aankomt: het frame moet correct verankerd zijn, aan de vloer én aan de muur. Alle sterkte van de wereld helpt niet als er twee te korte pluggen in een gipswand zitten.

De afvoer: hier gaat het meeste mis

Voordat je iets koopt, kruip je in de bestaande situatie. Wat ligt er, en waar?

Toiletafvoer in Nederland is standaard 110 millimeter. Dat wil je niet versmallen, ook niet over een klein stukje.

Hoogte van de afvoer

Op een 112-centimeter element zit de aansluiting voor de afvoerbocht doorgaans rond de 20 tot 23 centimeter boven de ruwe vloer. Ligt jouw bestaande afvoer een stuk hoger of lager, dan moet je hem verleggen of met bochten overbruggen.

Meet de hoogte van het hart van je bestaande afvoerbuis en leg die naast het maatblad van het element dat je op het oog hebt. Kost tien minuten, voorkomt een dag ellende.

Afschot

Dit is de regel waar riolering op staat of valt.

• Minimaal 5 millimeter per meter, oftewel 0,5 centimeter.
• In de praktijk aanhouden: 10 tot 20 millimeter per meter.
• De norm NEN 3215 houdt voor liggende verzamelleidingen een bandbreedte van 5 tot 20 millimeter per meter aan.

Te weinig afschot en het water blijft staan. Maar let op: te veel afschot is óók fout. Bij een steile leiding loopt het water sneller weg dan de vaste delen, die blijven achter en dat geeft verstoppingen. Meer is hier niet beter.

Beugel een 110 buis om de 125 centimeter, zodat hij niet gaat doorzakken en zijn afschot verliest.

Beluchting

Loopt er een grote hoeveelheid water door je afvoer, dan ontstaat er onderdruk achter die waterprop. Die onderdruk zuigt de waterslotjes uit je sifons leeg, en dan ruik je het riool in je badkamer.

Daarom moet het systeem belucht worden, niet ontlucht. In de meeste woningen gebeurt dat via de standleiding die door het dak naar buiten gaat. Sluit je toilet ver van de standleiding aan, of maak je een nieuwe tak, dan kan een beluchter (een klepje dat alleen lucht naar binnen laat) nodig zijn. Die plaats je op het hoogste punt van de tak, en hij moet bereikbaar blijven.

Ruikt het na de verbouwing in je toilet, dan is dit vrijwel altijd de oorzaak. Niet de wc-pot.

Ontstoppingsmogelijkheid

Neem een ontstoppingsstuk op in de leiding, op een plek die bereikbaar blijft. Verstopt de leiding over vijftien jaar, dan wil je niet je nieuwe tegelwand slopen om erbij te komen. Dit kost je twintig euro nu en bespaart je later een klein fortuin.

De wand: draagt hij het?

Een hangend toilet met inhoud plus een volwassene erop is al snel 150 kilo aan hefboomkracht op je wand. Kijk goed waar je hem tegenaan zet.

Massieve muur (kalkzandsteen, beton, baksteen). Prima. Verankeren met de wandankers die bij het frame zitten, in de juiste pluggen. Bij kalkzandsteen: gebruik echt de bijgeleverde of voorgeschreven pluggen, geen huis-tuin-en-keukenpluggen.

Gipsblokken of een lichte scheidingswand. Hier verankert het frame vooral aan de vloer. Goede montage-elementen zijn zelfdragend en hoeven strikt genomen alleen aan de vloer vast. De muurverankering is dan alleen stabilisatie. Ga niet gokken: lees het montagevoorschrift van je frame.

Houten balklaag als vloer. Extra opletten. De vloerbevestiging moet in een balk of in extra aangebrachte hout- of stalen onderslag, niet alleen in het vloerplaatmateriaal. Een frame dat in 18 millimeter underlayment is geschroefd, komt er ooit uit.

Vloerverwarming in de dekvloer? Zoek eerst met een warmtebeeldcamera of leidingzoeker waar de slangen liggen, vóórdat je gaat boren. Een geboorde vloerverwarmingsslang is een van de duurste fouten die je in een badkamer kunt maken.

Stap voor stap: het frame plaatsen

1. Zet de ruimte af en maak leeg. Water afsluiten via de hoofdkraan of de servicekraan van de toiletgroep. Oude pot eraf, oude afvoer aftapen zodat het niet gaat stinken en er niets in valt.

2. Teken uit op de vloer en de muur. Hartlijn van het toilet, de buitenmaat van je voorzetwand, en de positie van de bedieningsplaat. Teken ook de afgewerkte vloerhoogte af, dus inclusief tegels. Kwart uur werk, en je hebt de hele klus in beeld.

3. Stel het frame op hoogte. Draai de stelvoeten uit tot de gewenste zithoogte. De meeste frames hebben een schaalverdeling of markering met de standaardhoogte. Vergeet niet dat je meet vanaf de afgewerkte vloer.

4. Zet het frame waterpas. In twee richtingen: links-rechts en voor-achter. Dit doe je nauwkeurig, want een frame dat een halve graad uit het lood staat zie je terug in een scheve toiletpot en in een bedieningsplaat die niet strak in de tegel ligt.

5. Verankeren. Eerst de vloerbouten, dan de wandankers. Draai kruislings aan, controleer daarna nogmaals waterpas. Frames verschuiven graag tijdens het aandraaien.

6. Duw ertegen. Serieus. Als het frame ook maar een millimeter beweegt, is het niet goed. Los, opnieuw, vastzetten.

De afvoer aansluiten

7. Monteer de afvoerbocht op het element. Meestal met een manchetmof of met pvc-lijm, afhankelijk van je situatie. Een manchetmof is voor de doe-het-zelver vergevingsgezinder omdat je nog kunt draaien.

8. Sluit aan op de bestaande leiding met het juiste afschot. Zaag pvc haaks af, ontbraam de binnenkant met een mesje, en gebruik glijmiddel bij rubberringen. Lijmen doe je alleen op schone, droge, licht geschuurde delen.

9. Test de afvoer voordat je iets dichtzet. Giet een emmer water in de afvoerbocht en kijk of het weg gaat en of er nergens iets druppelt. Doe dit met een zaklamp in de hand langs elke verbinding.

Water aansluiten

10. Trek een leiding naar de wateraansluiting van het reservoir, meestal een halve inch. Kies een route die je vanaf de bedieningsplaat kunt bereiken als het ooit mis gaat.

11. Monteer een servicekraan (hoekstopkraan of een inbouwstopkraan) in de toevoer. Dit is niet optioneel. Zonder servicekraan moet je bij elk klusje het hele huis afsluiten.

12. Spoel de leiding door voordat je hem op het reservoir aansluit. Bouwvuil in een vlotter is een lekkend toilet voor de rest van zijn leven.

13. Zet druk op de leiding en laat hem minstens een paar uur staan. Met de wand nog open. Kom terug en voel elke koppeling af met een droog stukje keukenpapier. Dit is de belangrijkste test van de hele klus, en de meest overgeslagen.

De voorzetwand bouwen

14. Vul de holte met minerale wol. Twee redenen: geluid en condens. Een inbouwreservoir vol koud water in een warme ruimte kan zweten, en die vulling helpt daartegen. En het scheelt hoorbaar in het spoelgeluid, wat vooral fijn is als er een slaapkamer achter zit.

Zit het toilet tegen een muur waar een woonkamer of slaapkamer achter ligt? Overweeg dan een geluidsisolatieset: rubberen strips en manchetten die het frame en de doorvoeren ontkoppelen van de wand. Die zijn er voor de gangbare merken. Zonder ontkoppeling geeft je frame de spoeltrilling rechtstreeks door aan het metselwerk, en dan hoort de hele bovenverdieping dat er iemand naar de wc gaat.

15. Beplaat het frame volgens het meegeleverde sjabloon. Vrijwel elk frame heeft een kartonnen mal waarop precies staat waar de uitsparingen komen voor de draadeinden, de afvoer, de spoelbuis en de bedieningsplaat. Gebruik hem.

Materiaalkeuze:

• Vochtwerende gipsplaat (groen): goedkoop, geschikt in een toilet zonder douche.
• Gipsvezelplaat: steviger en zwaarder, betere ondergrond voor tegels.
• Tegeldragerplaat van XPS met cementcoating: de beste keuze in een natte ruimte, waterdicht en licht.

Bij tegels: twee lagen plaat, naden verspringend, is aanzienlijk steviger dan één laag. In een badkamer waar het nat wordt, is dat het extra geld waard.

16. Werk het waterdicht af als er gedoucht wordt in dezelfde ruimte. Kimband in de hoeken, afdichtmanchetten om doorvoeren, en een vloeibare afdichting over de hele plaat. Doe dit voor het tegelen, want daarna kun je het niet meer.

17. Tegel of stuc de wand af. Zorg dat de tegel netjes rond de opening voor de bedieningsplaat valt. Meet dit uit vóór je begint met tegelen, zodat je geen flinterdunne strookje tegel naast de plaat krijgt.

De pot hangen en afmonteren

18. Zaag de spoelbuis en de afvoerbuis op maat. Schuif de buizen in de pot, houd de pot op zijn plek, teken af, en zaag dan pas. Haaks zagen, ontbramen, en de rubbers licht invetten met groene zeep of siliconenvrij glijmiddel.

19. Plaats de geluidsisolatieset onder de pot (het rubberen matje of de ringen). Dit voorkomt dat porselein rechtstreeks tegen tegel schuurt, wat op termijn haarscheuren geeft.

20. Hang de pot en draai gelijkmatig aan. Beide moeren afwisselend, een slag om en om. Aandraaien tot hij vast zit, en dan stoppen. Te vast is porselein aan het scheuren.

21. Kit de naad tussen pot en tegel. Sanitairkit, dun laagje. Laat de onderkant van de naad over ongeveer een centimeter open, of gebruik een dunne kitlijn. Zo kun je een lek zien in plaats van dat het jarenlang onzichtbaar in je wand loopt.

22. Monteer de bedieningsplaat. Eerst het frame van de plaat volgens de handleiding, dan de plaat erop.

23. Stel het spoelvolume af. In het reservoir kun je het grote en het kleine spoelvolume instellen. Standaard staat dat vaak op 6 en 3 liter. In veel gevallen kun je terug naar 4,5 of 4 liter groot en 2,5 of 3 liter klein zonder dat het minder goed spoelt. Bij een spoelrandloze pot lukt dat meestal prima, bij een oud model met lange afvoerleiding minder. Probeer het uit en draai terug als het niet goed doorspoelt.

Even rekenen: met een gemiddeld huishouden en ongeveer vijf spoelbeurten per persoon per dag scheelt anderhalve liter per grote spoeling al een paar duizend liter water per jaar. Geen wereldschokkend bedrag op je rekening, maar het is gratis winst.

Wat je nu al moet regelen voor later

Een inbouwtoilet is prachtig tot er iets kapot gaat. Deze drie dingen bepalen of dat een kwartiertje of een sloopdag is.

1. De bedieningsplaat is je inspectieluik. Achter die plaat zit het spoelmechanisme, de vlotter en meestal de servicekraan. Tegel er dus nooit overheen, en kit hem niet dicht. Hij moet er zonder gereedschap of met één schroef af kunnen.

2. Servicekraan bereikbaar houden. Zit hij achter de plaat: prima. Zit hij ergens anders in de wand: maak een inspectieluik of zorg dat hij buiten de wand blijft.

3. Maak foto’s voordat je dichtzet. Van alles. Leidingen, afvoer, bevestigingen, hoogtematen met een rolmaat erbij. Zet ze in een map. Over acht jaar wil je weten waar die waterleiding precies loopt voordat je een handdoekhaakje boort. Dit is het beste kwartier dat je in deze klus investeert.

Veelgemaakte fouten

• Meten vanaf de ruwe vloer in plaats van de afgewerkte vloer. Je zithoogte klopt dan niet met je tegeldikte.
• De pot pas na het tegelen uitkiezen. Bevestigingsmaat en potdiepte moet je vóór het plaatsen van het frame weten.
• Geen servicekraan plaatsen.
• Het waterdicht testen overslaan en dan de wand sluiten.
• Te veel afschot geven in de veronderstelling dat steiler beter is.
• De beluchting negeren en daarna klagen over rioollucht.
• Het frame alleen aan de muur verankeren en de vloerbevestiging overslaan.
• Boren in een vloer met vloerverwarming zonder eerst te zoeken.
• De holte niet vullen, waarna de wc-spoeling door het hele huis klinkt.
• Bedieningsplaat vastkitten of overtegelen.
• Moeren te vast aandraaien en de pot laten scheuren.
• Geen ontstoppingsmogelijkheid opnemen in de leiding.

Wat kost het?

Post	Realistische bandbreedte
Montage-element met inbouwreservoir	150 tot 450 euro
Wandcloset (pot)	100 tot 400 euro
Zitting met softclose	30 tot 150 euro
Bedieningsplaat	40 tot 200 euro
Beplating, wol en bevestigingsmateriaal	60 tot 150 euro
Pvc, fittingen, servicekraan, kit	40 tot 100 euro
Tegels en tegellijm	25 tot 90 euro per m²
Zelf doen, totaal materiaal	350 tot 900 euro
Uitbesteed aan installateur, alleen plaatsing	400 tot 900 euro arbeid
Compleet toilet vervangen inclusief tegelwerk	1.500 tot 3.500 euro

Richtprijzen, exclusief eventuele verlegging van de riolering of een nieuwe standleiding. Die post kan er stevig bij komen als het toilet naar een andere plek in huis verhuist.

Waar je wél op moet bezuinigen en waar niet: bezuinig op de bedieningsplaat (die kun je later altijd upgraden) en op de tegels. Bezuinig níet op het frame, het reservoir en de servicekraan. Dat is precies het spul dat achter de wand verdwijnt.

Wanneer bel je een installateur?

Zelf doen is prima haalbaar als je normaal handig bent. Maar bel iemand als:

• Je de riolering moet verleggen over meer dan een meter of door een vloer heen.
• Er een nieuwe standleiding of beluchting moet komen.
• De wand dragend is en je er doorheen moet.
• Je in een appartement zit met een gemeenschappelijke standleiding. Een VvE heeft daar meestal regels over, en werk aan gemeenschappelijke leidingen is vrijwel nooit iets wat je zelf mag doen.
• Er loden of gegalvaniseerde waterleidingen liggen die je moet aanpassen.

Vraag altijd of het werk aan de waterleiding volgens de waterwerkbladen wordt uitgevoerd, en vraag om een foto van de leidingen voordat de wand dicht gaat.

Nog even over ventilatie

Als je toch bezig bent: kijk naar de afzuiging. Voor een toiletruimte wordt in de bouwregelgeving een luchtverversingscapaciteit van minimaal 7 dm³/s aangehouden, oftewel ongeveer 25 kubieke meter per uur. Is de ruimte tegelijk badkamer, dan geldt de zwaardere eis van 14 dm³/s. Bron: IPLO

Praktisch: een toiletruimte hoort een ventiel of rooster te hebben dat rechtstreeks naar buiten afzuigt, en er moet lucht kunnen toestromen. Een kier van ongeveer 1 centimeter onder de deur, of een roostertje in de deur. Zonder toevoerlucht zuigt het beste ventiel niets af, en dan verplaats je de lucht alleen maar.

Een verbouwing is hét moment om dat meteen goed te doen, want je bent toch in de wand bezig.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog moet een hangend toilet hangen?

De standaard zithoogte is 40 tot 43 centimeter, gemeten vanaf de afgewerkte vloer tot de bovenkant van de zitting. Comforthoogte is 46 tot 50 centimeter en is prettig voor lange mensen of wie moeilijk opstaat. Meet altijd vanaf de vloer zoals die uiteindelijk wordt, dus inclusief tegels en lijm. Goede montage-elementen zijn tijdens de montage nog over ongeveer 8 centimeter in hoogte verstelbaar.

Hoe diep wordt de voorzetwand van een inbouwreservoir?

Reken op 11 tot 18 centimeter totaal. Dat is het reservoir (8, 9 of 12 centimeter), stelruimte van het frame, de beplating van 1 tot 2,5 centimeter en tegels met lijm van ongeveer 1 tot 1,5 centimeter. Heb je weinig ruimte, kies dan een slank reservoir van 8 centimeter. Dat spoelt niet minder goed, het is alleen breder en hoger gebouwd.

Kan een hangend toilet aan elke muur?

Nee, maar bijna. Aan massief metselwerk of kalkzandsteen kan het altijd, mits je de voorgeschreven pluggen gebruikt. Aan een lichte scheidingswand of gipsblokken plaats je een zelfdragend frame dat vooral aan de vloer verankerd wordt. Is de vloer een houten balklaag, zorg dan dat de bevestiging in een balk of in extra onderslag komt, niet alleen in het plaatmateriaal. Een goed frame draagt ongeveer 400 kilo, maar dat geldt alleen bij een correcte verankering.

Hoeveel afschot moet de toiletafvoer hebben?

Minimaal 5 millimeter per meter, in de praktijk houd je 10 tot 20 millimeter per meter aan. NEN 3215 hanteert voor liggende verzamelleidingen een bandbreedte van 5 tot 20 millimeter per meter. Te weinig afschot geeft stilstaand water, maar te veel is ook fout: het water loopt dan sneller weg dan de vaste delen en dat veroorzaakt juist verstoppingen. Beugel een 110 millimeter buis om de 125 centimeter.

Kan ik na het tegelen nog bij het inbouwreservoir?

Ja, via de bedieningsplaat. Die is niet alleen een drukknop maar ook je inspectieluik: erachter zit het spoelmechanisme, de vlotter en meestal de servicekraan. Tegel er dus nooit overheen en kit hem niet vast. Zit er een onderdeel buiten dat bereik, bijvoorbeeld een stopkraan verderop in de wand, maak daar dan een apart inspectieluik voor.

Waarom ruikt mijn toilet naar riool na de verbouwing?

Vrijwel altijd door beluchting. Als er veel water tegelijk door de leiding gaat, ontstaat er onderdruk achter de waterprop en die zuigt de waterslotjes van je sifons leeg. Zonder waterslot komt rioollucht vrij de ruimte in. Controleer of je tak op een belucht systeem is aangesloten, of plaats een beluchter op het hoogste punt van de tak. Houd die wel bereikbaar.

Hoeveel water gebruikt een hangend toilet?

Een inbouwreservoir staat standaard vaak op 6 liter voor de grote spoeling en 3 liter voor de kleine. In het reservoir kun je beide volumes instellen, en bij moderne spoelrandloze potten lukt terugstellen naar ongeveer 4 tot 4,5 liter groot meestal prima. Probeer het uit: spoelt het niet goed door, dan draai je gewoon terug. Anderhalve liter per grote spoeling scheelt in een gezin al duizenden liters per jaar.

Hoe lang duurt het om zelf een hangend toilet te plaatsen?

Reken op een lang weekend voor een gemiddelde klus, verdeeld over een aantal dagen omdat je tussendoor moet laten drogen en testen. Grofweg: een dag voor slopen, afvoer en frame, een dag voor water aansluiten, testen en de wand dichtzetten, en een dag voor tegelen plus afmonteren. Moet de riolering verlegd worden, tel er dan een dag bij op.

---

Ga je het hele toilet of de badkamer aanpakken? Dan komt er meer bij kijken dan alleen de pot: de voorzetwand, de waterdichte afwerking en het tegelwerk bepalen of het er over tien jaar nog strak uitziet. In Koning van je Woning laat ik zien hoe je wanden opbouwt, waterdicht afwerkt en tegelt zoals het hoort, met de details waar het in de praktijk op misgaat.

Doe jezelf een plezier. Voordat je die wand dichtzet: zet druk op de leiding, ga een paar uur weg, en kom terug met een droog stukje keukenpapier langs elke koppeling. Dat kwartier bespaart je mogelijk een hele badkamer.

Groeten van Fred Schouten, Klusser en Doe-Het-Zelver in hart en nieren.

PS: maak foto’s van je open wand. Met een rolmaat erin. Je toekomstige zelf, die over acht jaar een haakje wil ophangen, zal je dankbaar zijn.