Wat is moffelen?

Moffelen is het uitharden van een lak of coating op metaal bij verhoogde temperatuur in een speciale oven, de moffeloven. Door de warmte vloeit de laag uit en hardt hij chemisch uit tot een harde, gesloten film die veel beter hecht en veel slijtvaster is dan een laag die bij kamertemperatuur droogt.

De term komt van het Duitse Muffel: de gesloten ruimte in een oven waarin het werkstuk indirect wordt verwarmd, zodat vlammen en verbrandingsgassen de lak niet raken.

Twee varianten

Natmoffelen. Er wordt een vloeibare moffellak gespoten, die vervolgens de oven in gaat. Speciale moffellakken harden uit vanaf ongeveer 130 °C. Voor het gecontroleerd indrogen van gewone natlakken wordt ook wel bij veel lagere temperaturen gewerkt, in de orde van 70 °C.

Poedercoaten. Elektrostatisch aangebracht poeder wordt in de oven gesmolten en uitgehard, doorgaans tussen circa 160 en 220 °C, afhankelijk van het poeder. In het spraakgebruik heet dit ook “moffelen”, en het is tegenwoordig verreweg de meest toegepaste vorm — er komen geen oplosmiddelen bij vrij.

Natmoffelen en poedercoaten vergeleken
Natmoffelen Vloeibare moffellak spuiten en daarna in de oven uitharden; speciale moffellakken vanaf ongeveer 130 °C, gewone natlakken indrogen in de orde van 70 °C.
Poedercoaten Elektrostatisch aangebracht poeder smelt en hardt uit in de oven, doorgaans tussen circa 160 en 220 °C afhankelijk van het poeder; meest toegepaste vorm, zonder vrijkomende oplosmiddelen.
De twee varianten van moffelen zoals beschreven in het artikel. Temperaturen zijn indicatief en hangen af van de lak of het poeder.

Waar je het tegenkomt in de bouw

Vrijwel al het gekleurde metaal aan en in een gebouw is gemoffeld of gepoedercoat: aluminium kozijnen en gevelpanelen, stalen binnendeurkozijnen, balustrades, hekwerken, radiatoren, kantoormeubilair en installatiekasten. De RAL-kleur die je bij een aluminium kozijn opgeeft, wordt op deze manier aangebracht.

Aandachtspunten

  • Alleen op hittebestendig materiaal. Het werkstuk moet de oventemperatuur verdragen. Hout, kunststof en gemonteerde rubbers en glas kunnen niet mee de oven in — moffelen gebeurt dus altijd vóór montage, in de fabriek of bij een gespecialiseerd bedrijf
  • Voorbehandeling bepaalt de levensduur. Ontvetten, stralen of chemisch voorbehandelen is minstens zo belangrijk als de laag zelf. Op een vette of roestige ondergrond laat elke coating los
  • Duplexsysteem. Voor buitentoepassing in staal geeft de combinatie van thermisch verzinken plus moffelen of poedercoaten veruit de langste levensduur
  • Reparatie op de bouw. Beschadigingen kun je niet namoffelen. Ze worden bijgewerkt met een aftouch-lak, die nooit dezelfde hardheid en glans haalt — behandel gemoffelde delen op de bouwplaats dus voorzichtig en houd de folie erop tot het laatste moment
  • Maatvoering. Een coatinglaag is doorgaans enkele tientallen micrometers dik. Bij nauwe passingen, scharnieren en sluitwerk moet daar rekening mee worden gehouden

Gerelateerde termen

  • Poedercoaten
  • Thermisch verzinken
  • Coating
  • Anodiseren
  • Aluminium kozijn
  • Micrometer

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.