Een mudhif is het grote gastenhuis of gemeenschapshuis van de moerasarabieren in de moerassen van Zuid-Irak, dat volledig uit riet is opgebouwd. Het bouwtype wordt daar al duizenden jaren gebruikt en is herkenbaar aan de rij hoge, parabolische bogen van gebundeld riet die de ruimte overspannen.
De mudhif is geen woonhuis maar een ceremoniële ruimte: hij wordt door de plaatselijke sjeik bekostigd en onderhouden en gebruikt voor gasten en voor bijeenkomsten zoals bruiloften en begrafenissen.
Hoe hij gebouwd wordt
Het bouwmateriaal is qasab, een bamboeachtig rietgras dat in de moerassen meters hoog wordt.
- Lange rietstengels worden tot dikke, strak gebonden bundels samengesnoerd — dit zijn de kolommen
- De uiteinden van de bundels worden diep in de grond gezet, in twee rijen tegenover elkaar
- De tegenover elkaar staande bundels worden naar elkaar toe gebogen en aan de top verbonden; zo ontstaat een reeks parabolische bogen
- Tussen en over de bogen worden gevlochten rietmatten gespannen, die dak en wand vormen
- De kopgevels blijven deels open met gevlochten schermen (mshebbech), waarmee de luchtstroom door het gebouw wordt geregeld
Waarom het bouwkundig interessant is
- Vorm volgt kracht. De boog werkt vrijwel alleen op druk. Doordat de bundels bij het buigen onder spanning komen te staan, is de constructie stijf zonder dat er stijve knopen of verbindingsmiddelen nodig zijn
- Eén materiaal. Constructie, dakbedekking, wand en zonwering zijn van hetzelfde, lokaal geoogste materiaal; er komt geen metaal, hout of steen aan te pas
- Klimaatregeling. De dikke rietwanden isoleren tegen de hitte, terwijl de open kopgevels dwarsventilatie geven
- Herstelbaar. Beschadigde bundels en matten worden vervangen; het gebouw wordt in de praktijk telkens vernieuwd in plaats van gesloopt
Het bouwtype staat onder druk doordat de moerassen in de jaren negentig grotendeels zijn drooggelegd; met het herstel van de moerassen keert ook het ambacht deels terug.
Gerelateerde termen
- Riet
- Rietdak
- Boog
- Traditionele bouw
- Gewelf
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
