Naamse hardsteen, ook Naamse steen of Namense steen genoemd, is een harde, blauwgrijze tot blauwzwarte kalksteen die wordt gewonnen in het Belgische Maasgebied rond Namen en Hoei. De steen bestaat voor het overgrote deel uit calciumcarbonaat en behoort tot de groep die in Nederland en België als blauwe hardsteen op de markt komt.
Inhoudsopgave
Eigenschappen
- Kleur — blauwgrijs tot blauwzwart, soms met een bruinige zweem; na verwering krijgt het oppervlak een zilvergrijze tint
- Structuur — fijnkorrelig en dicht, vaak met zichtbare fossielresten (crinoïden, schelpjes) die als lichte vlekjes oplichten
- Waterabsorptie — laag, wat de steen vorstbestendig maakt in het Nederlandse klimaat
- Druksterkte — hoog voor een kalksteen, waardoor de steen ook onder belasting als dorpel of trede functioneert
Toepassing
- Dorpels en waterslagen — de klassieke toepassing onder ramen en deuren
- Traptreden en stoepen — sterk en slijtvast, maar wel gladder wanneer het nat is
- Gevelbekleding en plinten — als banden, omlijstingen en sokkels in metselwerkgevels
- Interieur — vloeren, vensterbanken, schouwen en aanrechtbladen
- Restauratie — vervanging van historische onderdelen in monumentale gevels
Bewerkingen
Het uiterlijk hangt sterk af van de bewerking. Gezoet geeft een egaal mat vlak, gepolijst maakt de kleur donker en glanzend, gefrijnd en geschuurd geven een fijne lijnenstructuur, en gebouchardeerd of gevlamd levert een ruw, stroef oppervlak — het beste voor traptreden en buitenvloeren.
| Gezoet | Egaal mat vlak |
|---|---|
| Gepolijst | Kleur donker en glanzend |
| Gefrijnd en geschuurd | Fijne lijnenstructuur |
| Gebouchardeerd of gevlamd | Ruw, stroef oppervlak |
Aandachtspunten
- Kalksteen is zuurgevoelig. Gebruik nooit zoutzuur of een agressieve gevelreiniger; die vreet het oppervlak aan en laat blijvende vlekken achter
- Reinig met water en een neutraal reinigingsmiddel, en dek hardsteen af tijdens het schoonmaken van omliggend metselwerk
- Roestend ijzerwerk (ankers, hekjes) veroorzaakt bruine strepen en kan de steen doen splijten; kies roestvast bevestigingsmateriaal
- Bij verwering kunnen laagsgewijze afschilfering en haaks op elkaar staande scheurtjes ontstaan — een bekend beeld op oude hardstenen onderdelen
- Zorg voor voldoende afschot en een waterhol onder dorpels, zodat het water niet langs de gevel terugloopt
Gerelateerde termen
- Hardsteen
- Natuursteen
- Dorpel
- Kalksteen
- Gevelbekleding
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
