Een spijker, in vaktaal ook nagel genoemd, is een stalen pen met een punt en meestal een kop, die in hout wordt geslagen om delen met elkaar te verbinden. De verbinding werkt door klemming: het hout sluit zich om de schacht en houdt de spijker vast door wrijving. Anders dan een schroef snijdt een spijker geen draad — hij duwt de houtvezels opzij.
Onderdelen en maatvoering
Een spijker bestaat uit kop, schacht en punt. De maat wordt in Nederland aangegeven als diameter × lengte in millimeters, bijvoorbeeld 2,8 × 65. In het handelsverkeer heten spijkers met een gladde schacht van getrokken draad draadnagels.
- Kop — plat en breed voor grip, of verzonken/verloren voor onzichtbaar werk
- Schacht — glad, geribd of geschroefd; ribbels en schroefdraad vergroten de uittrekwaarde aanzienlijk
- Punt — een scherpe punt dringt makkelijk in maar splijt eerder; een botte punt drukt de vezels weg in plaats van ze te klieven
Soorten
- Draadnagel — de standaardspijker met platte kop voor algemeen timmerwerk
- Verloren-kopspijker — kleine kop, wordt met een drevel onder het oppervlak gezet en weggestopt
- Ringnagel en schroefnagel — met ribbels of draad, voor beschieting, dakbeschot en constructief werk waar uittrekken uit den boze is
- Betonnagel — gehard staal, om in beton en metselwerk te slaan
- Rolnagels en stripnagels — voor pneumatische tackers en spijkerpistolen
- Dakleernagel — brede platte kop, voor dakleer en bitumen
Voor buitenwerk of vochtige omstandigheden gebruik je thermisch verzinkte of roestvaststalen spijkers. Verzinkt staal in contact met eiken of ceder verkleurt door de looizuren; kies daar roestvast staal.
Vuistregels
- Lengte. Reken op ongeveer 2,5 tot 3 keer de dikte van het vast te spijkeren deel; de spijker moet minstens twee derde van zijn lengte in het onderliggende hout staan
- Splijten voorkomen. Boor voor bij hardhout, dicht bij het uiteinde van een plank of bij dikke spijkers; een voorboring van circa 80% van de spijkerdiameter is gebruikelijk
- Afstanden. Houd voldoende afstand tot het kopse einde en de zijkant van het hout — dicht bij de rand splijt het hout langs de nerf
- Schuin spijkeren. Twee spijkers onder tegengestelde hoek geven een veel hogere uittrekweerstand dan twee rechte
- Constructief werk. Voor spanten, schotten en windverbanden gelden vastgelegde spijkerpatronen en -aantallen; die volgen uit de constructieberekening, niet uit gevoel
Gerelateerde termen
- Draadnagel
- Schroef
- Drevel
- Timmerwerk
- Houtverbinding
- Klisnagel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
