NAP staat voor Normaal Amsterdams Peil: het referentievlak waaraan in Nederland alle hoogtes worden gerelateerd, zowel op het land als in het water. Een hoogte van NAP 0,00 m ligt ongeveer op het gemiddelde zeeniveau van de Noordzee. Alles wat daarboven ligt, krijgt een plusteken; alles daaronder een minteken.
Het NAP-net
Het stelsel bestaat niet uit één punt maar uit een landelijk netwerk van peilmerken: bronzen bouten die zijn ingemetseld in gevels, bruggen en viaducten. Er zijn er ongeveer 35.000 in Nederland. Daarnaast liggen er enkele honderden ondergrondse peilmerken, gefundeerd op een diep zandpakket dat vrijwel niet zakt; die vormen het geraamte van het stelsel. Rijkswaterstaat beheert en herwaardeert de peilmerken periodiek, omdat de bodem in delen van het land daalt.
Gebruik in de bouw
- Peil op tekening — bij een bouwplan wordt “peil” gedefinieerd, vaak de bovenkant van de afgewerkte begane-grondvloer. Alle maten (P + 2.800, P − 0.150) worden daarvandaan gerekend
- Koppeling aan NAP — het bestemmingsplan of omgevingsplan legt vast wat de maximale bouwhoogte is en waar het peil ligt; op het rioolplan en het maaiveldontwerp staan hoogtes doorgaans in NAP
- Uitzetten op de bouwplaats — de landmeter brengt het peil over vanaf een bekend NAP-peilmerk in de omgeving, en zet het uit op een profiel of een vaste referentie op het werk
- Waterhuishouding — polderpeilen, dijkhoogtes en het niveau van drainage en rioolaansluitingen worden altijd in NAP opgegeven
Aandachtspunten
- Peil en NAP zijn niet hetzelfde. Peil is een bouwkundige nulmaat voor één project; NAP is het landelijke stelsel. Leg in het bestek altijd vast hoeveel meter NAP het peil bedraagt
- Controleer twee peilmerken. Een enkel merk kan verzakt of beschadigd zijn; een controlemeting op een tweede merk voorkomt dat het hele werk scheef staat
- Bodemdaling. In veen- en kleigebieden verandert de maaiveldhoogte ten opzichte van NAP in de loop der jaren; gebruik actuele gegevens, geen oude tekening
- Vloerpeil en wateroverlast. Bij nieuwbouw wordt het vloerpeil bewust boven het straatpeil en het te verwachten waterpeil gelegd; die marge is geen detail maar de eerste verdediging tegen wateroverlast
Gerelateerde termen
- Peil
- Maaiveld
- Waterpassen
- Meterpeil
- Uitzetten
- Bouwhoogte
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
