De Nieuwe Haagse School is een Nederlandse bouwstijl uit het interbellum (ruwweg 1915-1940), herkenbaar aan strakke, blokvormige baksteenarchitectuur met nadrukkelijk horizontale lijnen en ver overstekende dakranden. De stijl ontstond in Den Haag en omgeving en zit qua karakter tussen de expressieve Amsterdamse School en het strakke, witte Nieuwe Bouwen in.
Kenmerken
- Kubistische opbouw — het gebouw is opgebouwd uit rechthoekige blokken die in en uit elkaar schuiven
- Horizontale nadruk — doorlopende gevelbanden boven kozijnen, erkers en balkons
- Overstekende daken en luifels — brede dakranden die een schaduwlijn geven
- Baksteen als hoofdmateriaal — vaak in verband gemetseld met vlakke, rustige muurvlakken
- Glas-in-lood in geometrische patronen — rechthoekig en strak, niet bloemig
- Samenhang met de omgeving — hele straten en blokken werden als één ontwerp opgezet
Wie waren de architecten?
Tot de belangrijkste namen worden Co Brandes, Jan Wils, Hendrik Wouda en Willem Marinus Dudok gerekend. Brandes en Wils publiceerden tussen 1918 en 1921 het tijdschrift Levende Kunst, dat veel aandacht aan de stijl gaf. De invloed van H.P. Berlage (baksteen als eerlijk, nationaal bouwmateriaal) en van de Amerikaan Frank Lloyd Wright (horizontale lijnen, uitstekende daken) is duidelijk aanwijsbaar.
Verschil met verwante stijlen
| Nieuwe Haagse School | Amsterdamse School | Het Nieuwe Bouwen | |
|---|---|---|---|
| Vormentaal | Strak, kubistisch | Golvend, expressief | Strak, abstract |
| Materiaal | Baksteen | Baksteen | Beton, staal, glas |
| Dak | Plat of laag, ver overstekend | Vaak grillige kappen | Plat, strakke rand |
| Versiering | Sober, geometrisch | Rijk beeldhouwwerk | Geen |
Waar vind je de stijl?
Vooral in de Haagse vooroorlogse wijken en in villaparken in de omgeving. Ook in andere steden zijn losse voorbeelden te vinden; het werk van Dudok in Hilversum wordt vaak in één adem genoemd.
Aandachtspunten bij onderhoud
De brede dakoverstekken en betonnen gevelbanden zijn het gezicht van de stijl, maar ook de kwetsbaarste onderdelen: betonrot in de banden en houtrot in de overstekken komen regelmatig voor. Laat bij een pand van deze stijl de gevelbanden en dakranden periodiek inspecteren en herstel ze in het oorspronkelijke profiel — een vlak dichtgezette dakrand verandert het karakter van het pand ingrijpend.
Gerelateerde termen
- Amsterdamse School
- Het Nieuwe Bouwen
- Baksteen
- Erker
- Glas-in-lood
- Gevelband
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
