Een oeil-de-boeuf is een klein rond of ovaal venster, in het Nederlands ook wel ossenoog genoemd. Het venster wordt vooral toegepast in dakvlakken, kleine dakkapellen, geveltoppen en boven deuren, waar een gewoon rechthoekig raam niet past of te dominant zou zijn.
Waar komt de vorm vandaan?
De term is Frans en betekent letterlijk “ossenoog”. De vorm werd populair in de Franse barok en het classicisme van de zeventiende en achttiende eeuw, waar het ronde of ovale venster als accent in mansardedaken en attieken werd gebruikt. In Nederland zie je oeils-de-boeuf onder meer in geveltoppen en in daken van landhuizen en herenhuizen.
Toepassing
- In een dakvlak of dakkapel — een klein rond dakvenster met een eigen kapje erboven
- In een geveltop — als ventilatie- en lichtopening van een zolder
- Boven een entree — als bovenlicht met een ronde of ovale vorm
- In een blinde muur — soms als nisvorm, zonder glas, puur als geveldecoratie
Oeil-de-boeuf, oculus of roosvenster?
Alle drie zijn ronde openingen, maar het verschil zit in schaal en context:
| Term | Kenmerk |
|---|---|
| Oeil-de-boeuf | Klein, rond of ovaal, meestal hoog in dak of gevel |
| Oculus | Rond, ook groot; ook de opening in de top van een koepel |
| Roosvenster | Groot gotisch rondvenster met steentraceringen |
Praktische aandachtspunten
- Waterdichting in het dakvlak — een rond dakvenster vraagt om een rondom sluitende loodslabbe of een prefab aansluitstuk; dit is de meest voorkomende lekplek
- Kozijn op maat — ronde en ovale kozijnen zijn altijd maatwerk. Reken op een aanzienlijk hogere prijs dan voor een rechthoekig raam met hetzelfde glasoppervlak
- Ventilatie — veel oeils-de-boeuf zijn vast glas; wil je kunnen luchten, kies dan bewust voor een draaiend of tuimelend model
- Vergunning — bij een monument of in een beschermd stadsgezicht is het toevoegen of wijzigen van een dakvenster vrijwel altijd vergunningplichtig; informeer eerst bij de gemeente
Gerelateerde termen
- Oculus
- Dakvenster
- Dakkapel
- Roosvenster
- Bovenlicht
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
