Een omgekeerd dak — ook omkeerdak genoemd — is een plat dak waarbij de isolatielaag los bovenop de waterdichte laag ligt, in plaats van eronder. De dakbedekking ligt dus direct op de constructievloer en fungeert tegelijk als dampremmende laag. Omdat de isolatie los ligt, moet het dak altijd worden geballast.
Opbouw van onder naar boven
- Dakvloer — beton, meestal met afschot
- Waterdichte laag — bitumen of kunststof dakbaan, tevens dampscherm
- Isolatie — losliggende harde platen, meestal met sponningrand
- Scheidingslaag — een waterdoorlatend vlies dat vuil tegenhoudt maar water doorlaat
- Ballast — grind, tegels op tegeldragers, of een groendakpakket
Zonder ballast waait de isolatie eraf of gaat ze drijven bij hevige regen.
Waarom XPS
Voor een omgekeerd dak is in de praktijk alleen XPS (geëxtrudeerd polystyreen) geschikt. De isolatie ligt namelijk permanent aan de buitenkant van de waterkering en komt in aanraking met regenwater. XPS heeft een gesloten celstructuur en neemt daardoor nauwelijks water op. Materialen als minerale wol, EPS of PIR zijn hier niet geschikt: die nemen water op en verliezen dan hun isolatiewaarde.
Toepassing
Het omkeerdak wordt vooral gebruikt waar er toch al een afdekking of belasting op het dak komt:
- Dakterrassen — tegels op tegeldragers als ballast
- Parkeerdaken — met een zware dekvloer of betonelementen erop
- Groendaken — het substraatpakket vormt de ballast
- Na-isolatie van bestaande platte daken — de bestaande, nog gave dakbedekking kan blijven liggen; alleen isolatie en ballast komen erbij
Voordelen en aandachtspunten
Voordelen: de dakbedekking ligt beschermd tegen UV, hagel en temperatuurschommelingen, wat de levensduur verlengt. Inwendige condensatie wordt bouwfysisch in principe voorkomen, omdat de constructie aan de warme zijde luchtdicht wordt afgesloten door de dakbaan.
Aandachtspunten:
- Afschot is cruciaal — blijft er water tussen de isolatie staan, dan koelt de dakbaan af en gaat de isolatiewaarde omlaag
- Er wordt gerekend met een toeslag op de warmteweerstand omdat regenwater langs en onder de platen stroomt; reken dus met de opgave van de fabrikant, niet met de kale Rd-waarde
- Lekkage opsporen is lastig, zeker onder een dekvloer of tegels — de ballast moet er eerst af
- De constructie moet de extra ballastbelasting aankunnen; laat dit bij na-isolatie van een bestaand dak altijd door een constructeur beoordelen
Gerelateerde termen
- Plat dak
- Warm dak
- Koud dak
- Dampscherm
- Groendak
- Dakterras
- Ballastlaag
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
