Ongewapend beton is beton dat geen of slechts een verwaarloosbare hoeveelheid wapeningsstaal bevat en constructief alleen op druk wordt belast. Beton is sterk onder druk maar zwak onder trek: de treksterkte bedraagt slechts een fractie van de druksterkte. Zodra er trekspanningen ontstaan, scheurt ongewapend beton — daarom is de toepassing beperkt tot situaties waarin die spanningen niet of nauwelijks optreden.
Verschil met gewapend beton
| Ongewapend beton | Gewapend beton | |
|---|---|---|
| Drukkrachten | Neemt het beton op | Neemt het beton op |
| Trekkrachten | Nauwelijks — het scheurt | Neemt het staal op |
| Overspanning | Vrijwel geen | Wel, als ligger of vloer |
| Bezwijken | Bros, zonder waarschuwing | Meer vervormingscapaciteit |
Dat brosse bezwijkgedrag is de belangrijkste reden om ongewapend beton alleen toe te passen waar het echt kan: er is geen zichtbare waarschuwing vooraf.
Toepassing
- Werkvloer — een dunne laag schoon beton onder een fundering, om vlak en schoon te kunnen wapenen en storten
- Vulbeton en aanvulbeton — het volstorten van sparingen, oude kelders of ruimtes onder een constructie
- Massieve funderingsblokken en poeren waarbij de last vrijwel zuiver verticaal wordt ingeleid
- Straatwerk, banden en opsluitbanden
- Stampbeton in historische bouw — verdicht in lagen, veel toegepast in kelders, muren en funderingen tot in de vroege twintigste eeuw
- Vloerplaten op een goed verdichte ondergrond met een beperkte belasting; in de praktijk wordt hier vaak toch staalvezel- of netwapening toegepast om krimpscheuren te beheersen
Aandachtspunten
- Ongewapend betekent niet “geen constructieberekening”. Ook een ongewapende constructie moet worden getoetst; laat dit bij funderingswerk door een constructeur doen
- Beheers de krimp. Beton krimpt tijdens verharden. Zonder wapening ontstaan de krimpscheuren waar het toevallig uitkomt; met zaagsneden of krimpvoegen bepaal je waar
- Nabehandelen is essentieel. Houd het beton na het storten minimaal enkele dagen vochtig of afgedekt — te snel uitdrogen levert een zwakke toplaag en krimpscheuren op
- Vermijd puntlasten en oplegging aan één zijde; dat wekt juist buiging en dus trek op
- Kies de juiste sterkte- en milieuklasse. Buiten toegepast beton moet vorstbestand zijn; de milieuklasse volgens NEN-EN 206 bepaalt de samenstelling
Gerelateerde termen
- Gewapend beton
- Wapening
- Stampbeton
- Werkvloer
- Krimpscheur
- Betonsterkteklasse
- Fundering op staal
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
