Wat is een oor?
Een oor is een zijdelings uitstekend deel. In de bouw gaat het meestal om de oren van een kozijn: de delen van de boven- of onderdorpel die iets buiten de stijlen uitsteken en in het metselwerk worden ingemetseld. Ze geven het kozijn houvast en verankering in de muur.
Het principe is simpel: doordat de dorpel doorloopt tot in het metselwerk, klemt het muurwerk het kozijn vast. Zonder oren steunt het kozijn alleen op de aansluiting in het dagvlak en op de bevestigingsmiddelen.
Zichtbare en verborgen oren
- Zichtbare oren steken uit en blijven in het metselwerk zichtbaar. Je ziet ze vooral bij historische gevels en bij houten kozijnen in een traditioneel gevelbeeld.
- Verborgen oren worden volledig door het metselwerk aan het zicht onttrokken. Dit is de gebruikelijke uitvoering in de moderne woningbouw.
Andere betekenissen van ‘oor’
De term komt op meer plaatsen terug en betekent steeds hetzelfde: een klein uitstekend deel.
- Loodloketten — de uitstekende delen die in de lintvoeg worden ingelaten, heten oren. Bij een schuin dak spreekt men ook van hondsoren.
- Bouwkundig detail — de overgang van een haakse naar een geprofileerde doorsnede, bijvoorbeeld aan ribben en muurplaten van houten gewelven.
- Vestingbouw — een uitbouw aan de schouderhoek van een bastion, ook oreillon genoemd, die dekking gaf aan de flank.
- Bestrating — ‘op één oor’ liggen betekent dat een weg maar naar één zijde afwatert, in plaats van naar beide kanten.
Waar je op moet letten
- Zorg dat de oren volledig in de mortel ingebed zijn; een halfvolle voeg rond het oor is een lekpad.
- Houten oren moeten aan alle zijden zijn afgelakt of behandeld voordat ze worden ingemetseld — dit is een klassieke plek waar houtrot begint.
- Bij vervanging van een kozijn in bestaand metselwerk moet je de oren vrij hakken; reken hier tijd voor in.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
