De optrede is het hoogteverschil tussen twee opeenvolgende treden van een trap: hoe hoog je per stap moet stappen. De horizontale tegenhanger is de aantrede, de diepte van een trede.
Optrede en aantrede samen bepalen of een trap prettig loopt of dat je hem elke dag voelt. Te hoge treden kosten kracht; te lage treden dwingen je tot een onnatuurlijk pasritme.
Hoe je de optrede berekent
De optrede volgt uit het te overbruggen hoogteverschil gedeeld door het aantal treden — en dat aantal is altijd een heel getal.
Rekenvoorbeeld: je moet 2.800 mm overbruggen (van bovenkant afgewerkte vloer beneden tot bovenkant afgewerkte vloer boven).
- 2.800 / 15 = 186,7 mm per optrede — dat werkt.
- 2.800 / 14 = 200 mm per optrede — te hoog voor een nieuwbouwwoning.
Een trap met 15 optreden heeft 14 aantreden: de bovenste ’trede’ is de verdiepingsvloer zelf.
Let op: reken altijd met de afgewerkte vloerniveaus. Wie de trap uitmeet vóórdat de dekvloer en de vloerafwerking erin liggen, krijgt boven- of onderaan een afwijkende trede — een klassieke struikelval.
Eisen en vuistregels
Voor een nieuwbouwwoning geldt in het Besluit bouwwerken leefomgeving (de opvolger van het Bouwbesluit) voor de interne trap: de optrede mag niet groter zijn dan 188 mm en de aantrede moet ten minste 220 mm bedragen, gemeten ter plaatse van de klimlijn. Voor bestaande bouw zijn de eisen soepeler.
Daarnaast is er de klassieke trapformule (de regel van Blondel):
> 2 x optrede + 1 x aantrede = ongeveer 570 tot 630 mm
Een trap met een optrede van 185 mm en een aantrede van 230 mm komt uit op 600 mm — precies in het comfortabele midden.
Een tweede vuistregel: optrede + aantrede is ongeveer 450 mm voor een aangenaam lopende trap.
Praktische aandachtspunten
- Alle optreden gelijk. Het gevaarlijkste in een trap is één afwijkende trede. Je voet verwacht een maat en vindt hem niet.
- Open of dicht. Bij een open trap zonder stootborden gelden aanvullende eisen aan de maximale opening, zeker met jonge kinderen in huis.
- Vloerafwerking op de treden verandert de eerste en laatste optrede als je hem niet overal aanbrengt.
- Vrije hoogte. Boven de klimlijn moet ten minste 2.300 mm vrije hoogte overblijven bij nieuwbouw — met een steile trap raak je die eis sneller kwijt dan je denkt.
- Steilere trap in bestaande bouw? Kan soms, maar bedenk dat een trap die formeel is toegestaan nog geen prettige trap is.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
