Wat is overgangsweerstand?
Overgangsweerstand is de warmteweerstand van de dunne, nagenoeg stilstaande luchtlaag direct tegen een bouwdeel. Warmte moet eerst vanuit de lucht het materiaal in, dan door het materiaal heen, en er aan de andere kant weer uit. Die eerste en laatste stap zijn de overgangsweerstanden; de weerstand van het materiaal zelf is de warmteweerstand R.
Er zijn twee: Rsi aan de binnenzijde (s = surface, i = interior) en Rse aan de buitenzijde.
Rekenwaarden
Volgens NEN-EN-ISO 6946 wordt in de bouwfysica met vaste rekenwaarden gewerkt, in m²·K/W:
| Situatie | Rsi (binnen) | Rse (buiten) |
|---|---|---|
| Horizontale warmtestroom (gevel) | 0,13 | 0,04 |
| Opwaartse warmtestroom (dak, plafond) | 0,10 | 0,04 |
| Neerwaartse warmtestroom (vloer) | 0,17 | 0,04 |
De binnenwaarde is steeds hoger dan de buitenwaarde. Dat komt doordat binnenlucht vrijwel stilstaat en daardoor zelf isoleert, terwijl buitenlucht langs de gevel beweegt en de warmte meteen afvoert.
Waarom het uitmaakt
- Rc en U. De Rc-waarde van een constructie is de weerstand van de materiaallagen inclusief luchtspouwen, zónder overgangsweerstanden. De warmtedoorgangscoëfficiënt U is daarentegen 1 gedeeld door de totale weerstand inclusief Rsi en Rse. Reken je die overgangen niet mee, dan komt de U-waarde te hoog uit.
- Bij goed geïsoleerde constructies is het effect klein. Bij een gevel met Rc 4,5 voegen de overgangsweerstanden samen 0,17 toe — enkele procenten. Bij enkel glas met een R van ongeveer 0,004 zijn ze juist bijna de hele weerstand: dat verklaart waarom enkel glas ondanks de hoge geleiding van glas nog enigszins isoleert.
- Bij koudebruggen en oppervlaktecondens wordt met een ongunstiger Rsi gerekend (0,25 m²·K/W in de hoek van een ruimte, waar de luchtbeweging nog geringer is), omdat daar het risico op schimmel wordt beoordeeld.
Praktisch
Meubels tegen een koude buitenmuur, dichte gordijnen voor een raam en dikke vloerbedekking verhogen plaatselijk de overgangsweerstand aan de binnenzijde. Het oppervlak wordt daardoor kouder — precies de plaatsen waar in oude woningen schimmelplekken ontstaan. Enkele centimeters ruimte achter een kast lost dat vaak al op.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
