Wat is overhands metselen?
Overhands metselen — ook wel “over de hand werken” — is metselen waarbij de metselaar aan de binnenzijde van de muur staat en over het opgaande werk heen reikt, terwijl de buitenzijde als schoon metselwerk zichtbaar blijft. De metselaar ziet het zichtwerk dus niet recht voor zich, maar werkt er overheen.
De tegenhanger is voorhands metselen: de metselaar staat aan de zijde waar het zichtwerk komt en kijkt er recht op.
Inhoudsopgave
Waarom je het doet
- Geen buitensteiger nodig. Bij een spouwmuur of een muur tegen de erfgrens is er buiten vaak geen ruimte om te steigeren. Overhands metselen lost dat op.
- Op de vloer werken. Bij binnenwerk staat de metselaar op de bestaande vloer of op een rolsteiger binnen, wat veiliger en efficiënter is.
- Het voegwerk komt in één keer mee. Bij overhands werk wordt doorgaans direct doorgestreken of vol-en-zat gemetseld en het voegwerk in het werk afgewerkt; nawerken van buitenaf is immers lastig.
Aandachtspunten
- Zicht op het resultaat. Omdat je het zichtvlak niet recht voor je hebt, is controleren belangrijker: regelmatig het lood, de rij en de laagverdeling nakijken en het werk van buitenaf beoordelen zodra dat kan.
- Mortelresten. Uitgeperste specie valt aan de buitenzijde langs het schone werk. Direct afsteken en niet uitsmeren; opgedroogde mortelvlekken op schoon metselwerk zijn moeilijk te verwijderen zonder de steen te beschadigen.
- Spouw schoon houden. Bij een spouwmuur valt de uitgeperste specie in de spouw. Gebruik een spouwlat of een raapplank die je per laag optrekt — mortelbruggen in de spouw zijn een klassieke oorzaak van doorslaand vocht.
- Reikafstand. De maximale hoogte die je overhands comfortabel en veilig kunt metselen is beperkt. Stel de werkvloer zo af dat je niet boven schouderhoogte hoeft te werken; dat gaat ten koste van de nauwkeurigheid én van je rug.
- Openingen en aansluitingen. Lateien, loodslabben en spouwankers moeten in de juiste laag mee. Bij overhands werk is dat lastiger te corrigeren, dus werk met een uitgezette maatvoering op een meterlat.
De techniek is niet beperkt tot baksteen: ook glasbouwstenen en gelijmde kalkzandsteen- en betonblokken worden overhands verwerkt.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
