Wat is een overval?
Een overval is het beweegbare plaatje dat over een sleutelgat valt en het afdekt. Het hoort bij het sleutelgatbeslag: het sleutelgatschild of rozet met daarop een klepje dat je opzij schuift of omhoog klapt om de sleutel te kunnen insteken. Zodra je loslaat, valt het door zijn eigen gewicht weer terug.
Je vindt overvallen vooral op deuren met een klassiek baardslot, waarbij het sleutelgat een open, doorlopende opening in de deur is.
Waarvoor het dient
- Vuil en water weren. Bij een buitendeur voorkomt de overval dat regen, sneeuw en stof in het slothuis komen. Vocht in een slot geeft roest en een stroef of blokkerend mechanisme.
- Tocht tegengaan. Een open sleutelgat is een klein maar merkbaar luchtlek in een buitendeur, precies op handhoogte.
- Zicht wegnemen. Een doorlopend sleutelgat geeft doorkijk in de woning en laat zien of er een sleutel in zit.
- Afwerking. Het maakt de deur netter en beschermt het houtwerk rond het gat tegen inslaan met de sleutel.
Uitvoeringen
- Draaibare overval — op één punt boven het gat bevestigd, zwenkt opzij. De eenvoudigste en meest voorkomende uitvoering.
- Klepje op scharnier — klapt omhoog en valt terug, vaak in geveerde uitvoering zodat hij ook bij een deur die niet loodrecht hangt goed sluit.
- Los rozet of geheel schild — de overval is meestal onderdeel van een schild met de krukstift, in messing, brons, ijzer of rvs.
Montageaandachtspunten
- Volg de as van het slot. Het gat in het schild moet precies over het sleutelgat in de deur vallen; een paar millimeter afwijking betekent dat de sleutel klemt.
- Zorg dat de overval terugvalt. Een overval die aan zijn schroef vastzit of niet vrij hangt, blijft openstaan en doet niets. Draai de bevestigingsschroef niet vast maar laat hem juist zoveel speling dat het plaatje soepel valt.
- Buiten: kies passend materiaal. Aan de kust en op het noorden is een messing of rvs uitvoering duurzamer dan verzinkt staal.
- Vervangen zonder nieuw slot. De maat die telt is de afstand tussen de krukstift en het sleutelgat, de doornmaat-gerelateerde hartafstand op het schild — meestal 56 of 72 mm bij binnendeuren. Meet die na voordat je nieuw beslag koopt.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
