Wat is een ozendrop?
Een ozendrop is de smalle ruimte tussen twee gebouwen die net niet tegen elkaar aan staan, waarlangs het regenwater van de daken naar beneden druipt en wordt afgevoerd. Je vindt ze vooral in historische binnensteden, tussen diepe panden die in de loop van eeuwen naast elkaar zijn gebouwd. De naam wordt in verband gebracht met “hozen” (stortregen) en “druipen”: het water dat van de laagste dakrand af drupt, daar waar geen goot zit.
Wat een ozendrop deed
- Water afvoeren. De bodem van de ozendrop was doorgaans bestraat met een licht verval, vaak met keien of tegels, zodat het dakwater naar de straat of de gracht kon weglopen.
- Brandwerend werken. Tussen houten en later gemetselde huizen vormde de open strook een brandgang die het overslaan van vuur vertraagde. In veel middeleeuwse stadskeuren was een vrije strook tussen panden om die reden voorgeschreven.
- Toegang geven. Een ruimere ozendrop deed dienst als achterom of steeg, soms breed genoeg om een kar door te krijgen, soms nauwelijks een handbreed.
- Ventileren. De strook zorgde voor luchtcirculatie langs de zijgevels en gaf toegang voor schoorsteenvegers.
Veel ozendroppen zijn in de loop van de tijd dichtgezet met planken of metselwerk, omdat ze afval, ongedierte en inbrekers aantrokken, of eenvoudig omdat het aangrenzende pand werd uitgebreid.
Aandachtspunten in de praktijk
- Onderhoud is lastig. Een dichtgezette of nauwe ozendrop kun je niet inspecteren. Verstopping door blad en puin leidt tot water dat langs de zijgevels omhoog in het metselwerk trekt — een veelvoorkomende maar moeilijk te lokaliseren vochtbron in oude panden.
- Eigendom is vaak onduidelijk. De strook ligt op of langs de erfgrens en kan gemeenschappelijk (mandelig) zijn. Voor afdekken, dichtzetten of overbouwen heb je de instemming van de buren nodig; controleer eerst de kadastrale grens en de akte.
- Waterrecht. Het burenrecht bepaalt dat je geen water van je dak op andermans erf mag laten aflopen. Wie een ozendrop dichtmaakt, moet het dakwater dus alsnog over eigen terrein afvoeren.
- Bij een monument is de ozendrop vaak onderdeel van de historische structuur en niet zomaar te wijzigen.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
