Wat is een parterre?

Parterre is het Franse *par terre*, “op de grond”, en betekent in de bouwkunde de begane grond van een gebouw: de bouwlaag die direct op maaiveldniveau ligt. Daarnaast heeft het woord twee eigen betekenissen in de tuinarchitectuur en in de theaterbouw.

De drie betekenissen

  • Bouwlaag — de parterre is de begane grond, de verdieping zonder trap vanaf de straat. In Vlaanderen en delen van Nederland wordt het woord nog dagelijks zo gebruikt; boven de parterre ligt de eerste verdieping.
  • Tuinarchitectuur — een parterre is een vlak, symmetrisch aangelegd siervak, meestal direct bij het huis en bedoeld om van bovenaf te bekijken. In de formele Franse tuin van de zeventiende eeuw is de *parterre de broderie* het bekendste voorbeeld: buxushaagjes in krullende patronen, met gekleurd grind of bloemen ertussen.
  • Theater — de parterre is het vlakke deel van de zaal op de begane grond, tegenover de balkons en loges.

Toepassing

In een bouwtekening en in vastgoedadvertenties gaat het bijna altijd om de eerste betekenis. Let daarbij op twee dingen:

  • Nummering verschilt per land — in Nederland en Vlaanderen is de begane grond de nulde bouwlaag en ligt de eerste verdieping erboven. In Frankrijk heet dat *rez-de-chaussée*, in Duitsland *Erdgeschoss*. In de Verenigde Staten heet de begane grond juist “first floor”, wat bij vertalingen structureel misgaat.
  • Peil — de vloer van de parterre ligt zelden precies op maaiveld. Het vloerpeil ligt meestal enkele decimeters hoger, zodat regenwater van de gevel af loopt en de dorpel voldoende hoog boven het terrein uitkomt.
Benaming van de begane grond per land
Nederland en Vlaanderen Begane grond; in Vlaanderen en delen van Nederland ook parterre
Frankrijk Rez-de-chaussée
Duitsland Erdgeschoss
Verenigde Staten First floor
Hoe de begane grond in elk land heet, volgens dit artikel. Alleen voor Nederland en Vlaanderen noemt het artikel ook de nummering: daar is de begane grond de nulde bouwlaag en ligt de eerste verdieping erboven. In de Verenigde Staten heet de begane grond "first floor", wat bij vertalingen structureel misgaat.

Bij een tuinparterre is de vlakheid essentieel: het patroon komt alleen tot zijn recht als het vak strak waterpas of onder een gelijkmatig, licht afschot ligt.

Gerelateerde termen

  • Begane grond
  • Bouwlaag
  • Peil
  • Maaiveld
  • Souterrain
  • Bel-etage

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.