Een passage is een overdekte, aan beide uiteinden openbaar toegankelijke doorgang door een bouwblok, met winkels of woningen aan weerszijden en meestal een glazen kap erboven. De passage combineert de openbaarheid van een straat met de beschutting van een gebouw.
Inhoudsopgave
Herkomst en opbouw
De winkelpassage ontstond in de negentiende eeuw, toen gietijzer en glas het mogelijk maakten grote overspanningen met daglicht te overdekken. De klassieke opbouw is steeds dezelfde:
- Een smalle, langgerekte ruimte tussen twee bebouwde rooilijnen
- Een kap van ijzer of staal met glas, vaak als zadeldak of tongewelf
- Winkelpuien op de begane grond, daarboven één of meer verdiepingen
- Twee entrees, zodat de passage een echte route door het bouwblok vormt en geen doodlopende hal
Toepassing
Passages worden nog altijd gebouwd, al heet het dan vaker een atrium of overdekt winkelgebied. Waar het bij ontwerp en verbouwing op aankomt:
- Daglicht en opwarming — een glazen kap geeft licht, maar zonder zonwering of zonwerend glas wordt het onder de kap in de zomer erg warm. Denk aan te openen kapdelen bovenin, zodat warme lucht via het schoorsteeneffect weg kan.
- Brandveiligheid — een passage verbindt meerdere brandcompartimenten. Rook- en warmteafvoer, vluchtroutelengtes en compartimentering zijn hier bepalend en vragen om toetsing aan de geldende bouwregelgeving.
- Onderhoud van de kap — reken op een veilige route langs de kap voor glasbewassing en op afvoer van hemelwater langs beide zijden.
- Openbaarheid — juridisch is de passage vaak privéterrein met een openbare functie. Leg openingstijden, beheer en doorgangsrecht vast.
Gerelateerde termen
- Arcade
- Atrium
- Galerij
- Lichtstraat
- Winkelpui
- Gietijzer
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
