Een patentroede is een stalen roede voor glazen daken, waarbij het glas niet in stopverf wordt gezet maar tussen opstaande randen van een zinken of loden profiel wordt geklemd. Het staal — vaak een omgekeerd T-profiel — draagt de constructie; het gevouwen metalen profiel eromheen vormt de waterdichte goot waarin de ruiten liggen.
Inhoudsopgave
Hoe het systeem werkt
De opbouw is even eenvoudig als slim:
- De stalen roede neemt de belasting op: eigen gewicht, sneeuw en wind.
- Het gevouwen zink of lood ligt als een mantel om het staal en vormt aan weerszijden een opstaande rand met daaronder een watergootje.
- De glasplaten rusten met hun langsranden op die randen. Ze worden vastgehouden met klemmen of een deklijst, zonder kitvoeg over de volle lengte.
- Condens en insijpelend water worden door de gootjes langs de roede naar de dakvoet afgevoerd.
Het voordeel is dat het glas kan werken en dat een gebroken ruit zonder hakwerk te vervangen is. In het Engels heet dit systeem dan ook *patent glazing*.
Toepassing
Patentroeden vind je vooral bij:
- Negentiende-eeuwse en vroeg-twintigste-eeuwse lichtkappen boven passages, stationshallen, ateliers en trappenhuizen
- Kassen en oranjerieën
- Fabrieksdaken met sheddaken
- Moderne varianten, waarbij het staal is vervangen door geëxtrudeerd aluminium met kunststof afdichtingen — het principe van het klemmen in plaats van kitten is hetzelfde gebleven
Aandachtspunten bij restauratie
- Corrosie in de kern — het staal onder de zinken mantel roest ongemerkt door; controleer bij inspectie altijd op uitzetting en scheurvorming in het zink.
- Contactcorrosie — zink of lood in combinatie met andere metalen en met bepaalde houtsoorten of cementhoudend materiaal versnelt aantasting. Houd materialen gescheiden.
- Helling — een patentroededak heeft voldoende afschot nodig om het water in de gootjes af te voeren; te vlak leggen geeft lekkage en vervuiling.
- Veiligheid — oud enkelglas in een lichtkap is niet doorvalveilig. Bij vervanging wordt tegenwoordig gelaagd veiligheidsglas toegepast.
Gerelateerde termen
- Roede
- Lichtstraat
- Glazen kap
- Zink
- Lood
- Oranjerie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
