Een patio is een besloten buitenruimte die aan meerdere zijden — vaak aan alle vier — door bebouwing of muren wordt omsloten en aan de bovenzijde open is. Het woord komt uit het Spaans en verwijst naar de binnenplaats van het traditionele Zuid-Europese en Moorse woonhuis, waar het huis naar binnen gekeerd om een koele, beschutte kern werd gebouwd.
In het Nederlandse spraakgebruik wordt patio ook gebruikt voor een verdiept aangelegd terras of een besloten stadstuin.
Waarom een patio werkt
- Beschutting tegen wind — de omsluitende wanden maken de buitenruimte veel langer bruikbaar dan een open terras.
- Privacy — geen inkijk, ook op een klein perceel of bij hoge dichtheid.
- Daglicht en ventilatie — bij een diepe of brede woning brengt de patio licht en lucht tot in het hart van de plattegrond.
- Klimaat — de schaduw van de wanden houdt de patio in de zomer koeler dan een onbeschut terras, terwijl de massa van de wanden warmte vasthoudt in het voor- en najaar.
De patiowoning
De patiowoning is een laagbouwtype waarbij het huis in één bouwlaag rond een binnentuin ligt. Kenmerkend zijn de gesloten gevels naar de straat en de volledig naar binnen gerichte woonvertrekken. Het type is populair vanwege de combinatie van grondgebonden wonen zonder trap en volledige privacy.
Aandachtspunten bij het ontwerp
- Waterafvoer — een patio is een bak zonder overloop. Er moet ten minste één afvoer zijn met voldoende capaciteit, bij voorkeur twee, plus een noodoverloop of een drempel die het water bij verstopping naar buiten laat lopen in plaats van de woning in.
- Drempelhoogte — houd de patiovloer duidelijk lager dan de vloer van de aangrenzende ruimte, en werk met een roostergoot langs de pui.
- Daglichttoetreding — in een smalle patio met hoge wanden komt weinig licht. Vuistregel: hoe hoger de wanden, hoe breder de patio moet zijn. Lichte wandafwerking helpt aanzienlijk.
- Bereikbaarheid — bedenk vooraf hoe je grote planten, tuinmeubels of bouwmateriaal in de patio krijgt als er geen doorgang naar buiten is.
- Sneeuw en bladafval — een besloten hoek verzamelt blad; roosters raken snel verstopt. Plan onderhoud in.
- Vorstschade — laat leidingwerk niet onbeschermd door de patio lopen.
Gerelateerde termen
- Binnenplaats
- Atrium
- Terras
- Patiowoning
- Lichthof
- Roostergoot
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
