Een paumelle is een tweedelig scharnier: het ene deel wordt op het kozijn bevestigd en het andere op de deur, waarna de deur op de pen wordt gezet. Doordat de twee helften niet vast met elkaar verbonden zijn, kun je de deur eenvoudig optillen en uit het kozijn nemen zonder één schroef los te draaien. De naam komt van het Franse *paume*, handpalm.
Inhoudsopgave
Opbouw
- Het kozijndeel draagt de rechtopstaande pen.
- Het deurdeel heeft een huls die over die pen valt.
- Een kogel- of nylonring tussen beide delen draagt het gewicht en zorgt voor soepel draaien.
- Sommige uitvoeringen hebben een sierkop of een verstelbare hoogte.
Omdat de pen naar boven wijst, kun je de deur alleen optillen als het kozijndeel onderaan zit. Dat betekent ook dat een paumelle links- of rechtsdraaiend is: je moet de draairichting van de deur weten voordat je bestelt.
Toepassing
Paumelles worden toegepast bij:
- Binnendeuren in woningbouw en utiliteitsbouw, waar je een deur snel wilt kunnen uitnemen bij verhuizing of schilderwerk
- Buitendeuren en tuindeuren, in roestvaststalen of gegalvaniseerde uitvoering
- Deuren die vaak moeten worden gedemonteerd, zoals bij bergingen en technische ruimten
- Zware deuren, met een derde paumelle op ongeveer een derde van de hoogte
Praktische tips
- Aantal — twee paumelles volstaan voor een lichte binnendeur; gebruik er drie bij deuren zwaarder dan ongeveer 30 kilo, bij hoge deuren en bij deuren met glas.
- Positie — houd de bovenste en onderste paumelle op ongeveer 15 tot 20 cm van de boven- en onderkant van de deur; de derde komt boven het midden, niet er precies tussenin, want de bovenzijde draagt het meest.
- Uitheffen voorkomen — een deur op paumelles kan van buiten worden gelicht. Bij buitendeuren die naar buiten draaien is een dievenklauw of een anti-uitheflip noodzakelijk.
- Draagvermogen — kijk naar de opgave van de fabrikant per scharnier en houd rekening met de deurbreedte: hoe breder de deur, hoe groter de hefboom op het bovenste scharnier.
- Inkrozen of opbouw — een ingekroosde paumelle geeft een strakke naad; een opbouwuitvoering is eenvoudiger te monteren maar bepaalt de dagmaat.
- Brand- en inbraakwerende deuren — die vragen om gecertificeerd hang- en sluitwerk dat bij de deur is beproefd. Wissel daar niet vrij tussen fabrikanten.
Gerelateerde termen
- Kantelaafpaumelle
- Scharnier
- Hang- en sluitwerk
- Draairichting
- Kozijn
- Dievenklauw
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
