PBA staat voor *polyurethane bonded aggregate*: minerale korrels — meestal breuksteen — die met polyurethaan aan elkaar zijn gelijmd tot een aaneengesloten maar poreuze bekleding. Het materiaal wordt in de waterbouw toegepast als bekleding van dijklichamen, oevers en constructies die door golven worden belast.
Inhoudsopgave
Wat het bijzonder maakt
Anders dan bij een bekleding van gepenetreerd asfalt of van beton blijft bij PBA de ruimte tussen de stenen grotendeels open. Alleen op de contactpunten zit lijm. Dat levert een aantal eigenschappen op:
- Golfenergie wordt gedempt — het water dringt de open structuur in en verliest daar energie, in plaats van tegen een gesloten vlak op te lopen. De golfoploop is daardoor lager dan bij een gesloten bekleding.
- Samenhang — de stenen kunnen niet meer los worden geslagen; de bekleding werkt als één samenhangende plaat en kan daardoor lichter en dunner zijn dan losse breuksteen met hetzelfde weerstandsvermogen.
- Waterdoorlatendheid — waterdruk van binnenuit de dijk kan weglopen, zodat er geen opdrijvende druk onder de bekleding ontstaat.
- Ecologie — de open holten bieden aanhechting en schuilruimte voor wieren, schelpdieren en kleine waterdieren, wat bij een gesloten bekleding niet gebeurt.
Toepassing
- Dijk- en oeverbekleding in het bovenste deel van het talud, waar golfbelasting het grootst is
- Aansluitingen en overgangsconstructies, waar een gesloten en een open bekleding op elkaar aansluiten
- Herstel van bestaande steenbekledingen, waarbij de losse toplaag wordt vastgelegd zonder het hele talud te vervangen
- Kunstwerken en havenconstructies rond duikers, uitstroomvoorzieningen en aanlegplaatsen
Aandachtspunten
- Uitvoeringsomstandigheden — polyurethaan hardt uit onder invloed van vocht en temperatuur. Weersomstandigheden en de getijvenster bepalen sterk wanneer er kan worden gewerkt.
- Reiniging van de steen — de lijm hecht alleen op een schoon, voldoende droog steenoppervlak. Slib en fijn materiaal moeten eruit.
- Levensduur en beheer — de bekleding is gevoelig voor uv-licht boven de waterlijn; controleer bij inspectie op verbrossing van de lijmbruggen en op uitgeslagen stenen.
- Ontwerp is maatwerk — steensortering, laagdikte en lijmhoeveelheid volgen uit de maatgevende golfbelasting. Dit is een ontwerpberekening voor een waterbouwkundig specialist, geen standaarddetail.
Gerelateerde termen
- Breuksteen
- Dijkbekleding
- Talud
- Gepenetreerde breuksteen
- Golfoploop
- Waterbouw
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
