Wat is een pleisterlaag?
Een pleisterlaag is een op de wand of het plafond aangebrachte laag mortel die het ruwe metsel- of betonwerk vlak, gesloten en geschikt voor afwerking maakt. Pleisterwerk kan uit één laag bestaan, maar wordt in de praktijk vaak in twee of drie lagen opgebouwd.
Elke laag heeft zijn eigen taak, en dat is geen traditie maar bouwfysica.
De opbouw
- Voorstrijk of raaplaag (spritzlaag). Een dunne, grove, ruw opgespoten laag die de zuiging van de ondergrond gelijktrekt en hechting geeft. Deze laag bedekt de ondergrond bewust niet volledig.
- Raap- of onderlaag. De dragende laag, meestal 10 tot 20 mm dik. Hier wordt het vlak gemaakt: uitvullen, afreien en vlak schuren. Dit is de laag die de sterkte levert.
- Afwerk- of sierlaag. Dun (enkele millimeters) en bepalend voor het uiterlijk: glad gespaand, geschuurd, gesponsd of als granietpleister gestructureerd.
De gouden regel: zacht op hard
Elke volgende laag moet zachter (minder sterk) zijn dan de laag eronder. Een harde, cementrijke afwerklaag op een zachte kalkondergrond gaat onvermijdelijk scheuren en loslaten, omdat hij de bewegingen van de ondergrond niet kan volgen. Andersom werkt het wel.
Diezelfde regel geldt voor de keuze van het bindmiddel. Op een oude, damp-open muur van zachte baksteen of kalkmortel hoort kalkpleister of leempleister, geen cementgebonden pleister. Sluit je zo’n muur af met een dampdichte laag, dan hoopt vocht zich achter het pleisterwerk op met zoutuitbloei en vorstschade tot gevolg.
Praktische aandachtspunten
- Laagdikte per gang. Cementgebonden pleister in één keer te dik aanbrengen geeft zakkers en krimpscheuren. Bouw op in gangen en houd de opgegeven maximale laagdikte per laag aan.
- Droogtijd tussen lagen. Elke laag moet voldoende uitgehard zijn voordat de volgende erop gaat; bij cement- en kalkgebonden pleister gaat het al snel om dagen per laag, niet om uren.
- Ondergrond voorbereiden. Stofvrij, draagkrachtig en met een gelijkmatige zuiging. Sterk zuigende ondergronden voorstrijken, gladde ondergronden een hechtbrug geven of een pleisterdrager toepassen.
- Niet in de volle zon of vorst. Te snel drogen betekent onvoldoende uitharding en dus een zwakke, stuifende laag.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
