Wat is een plenum?
Een plenum is een afgesloten holle ruimte in een gebouw die dienstdoet als luchtkamer: lucht wordt er in verzameld of uit verdeeld. In gebouwen is dat meestal de ruimte boven een verlaagd plafond of onder een computervloer, maar ook de verdeelkast achter een ventilatierooster heet zo.
Het woord komt van het Latijnse plenus, “vol” — de ruimte staat onder een lichte overdruk of onderdruk ten opzichte van het vertrek, waardoor de lucht gelijkmatig over de aangesloten roosters verdeelt.
Drie verschijningsvormen
- Plenumplafond. De ruimte tussen het verlaagde plafond en de constructieve vloer erboven wordt zelf als retourkanaal gebruikt. Er liggen dan geen aparte afzuigkanalen; de lucht loopt via roosters in het plafond de plenumruimte in en wordt daar centraal afgezogen. Scheelt kanaalwerk en bouwhoogte.
- Vloerplenum. Bij een verhoogde vloer (datacenters, kantoren met flexibele werkplekken) wordt koele lucht in de vloerholte geblazen en via vloerroosters ingeblazen waar dat nodig is.
- Toestelplenum. Een kast of doos direct achter een rooster, een luchtverdeelbox of de aanzuigkamer van een luchtbehandelingskast. Die dempt de luchtstroom en maakt de snelheid over het roosteroppervlak gelijkmatig.
Waar je op moet letten
- Brandveiligheid. Een plenum verbindt ruimtes met elkaar. Loopt de holle ruimte door boven een brand- of rookwerende scheiding, dan moet die scheiding ook in het plenum worden doorgezet; anders is de compartimentering nutteloos. Dit is een van de meest voorkomende uitvoeringsfouten bij verlaagde plafonds.
- Materiaal in de holte. Wordt de ruimte als luchtkanaal gebruikt, dan stelt dat eisen aan de rookontwikkeling van alles wat erin ligt: kabels, isolatie, lijmen.
- Luchtdichtheid. Een plenumplafond werkt alleen als de ruimte redelijk dicht is. Ongewenste lekken naar de schacht of naar de gevel verstoren de verdeling volledig.
- Vervuiling. Een plenum dat als kanaal fungeert, kun je niet inwendig reinigen zoals een kanaal. Stof hoopt zich op op de leidingen en de bovenkant van de plafondplaten.
- Geluid. Een doorlopende plenumruimte draagt geluid van kamer naar kamer over: de zogeheten flankerende geluidsoverdracht. Voor spraakprivacy is een doorlopende scheidingswand tot aan de vloer erboven nodig, of ten minste een zware absorberende afscherming in de holte.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
