Wat is polystyreen?

Wat is polystyreen?

Polystyreen (PS) is een thermoplastische kunststof, gemaakt uit het monomeer styreen. In compacte vorm is het hard, helder en bros. In opgeschuimde vorm is het het bekendste isolatiemateriaal van de bouw: EPS en XPS bestaan er beide uit.

Het polymeer zelf is dus niet het isolatiemateriaal — het schuim is dat. Van de schuimvolume is het overgrote deel lucht of gas; het polystyreen vormt alleen het celwandje eromheen.

De drie verschijningsvormen in de bouw

  1. EPS — geëxpandeerd polystyreen. Kleine parels worden met stoom opgeblazen en aan elkaar gesinterd. Herkenbaar aan de bolletjesstructuur. Toegepast als spouwisolatie, vloerisolatie, dakisolatie en als vulmateriaal in lichte vloeren. De lambdawaarde ligt globaal tussen 0,031 en 0,038 W/(m·K); de grafietgrijze varianten zitten aan de gunstige kant doordat het grafiet warmtestraling weerkaatst.
  2. XPS — geëxtrudeerd polystyreen. Geëxtrudeerd tot een gesloten-cellige, egaal gekleurde plaat. Hogere druksterkte en veel lagere wateropname dan EPS. Daarom de standaard voor perimeterisolatie tegen de kelderwand, onder een belaste vloer en bij het omgekeerd dak, waar de isolatie bóven de waterdichte laag ligt. Lambdawaarde globaal tussen 0,029 en 0,036 W/(m·K).
  3. Compact polystyreen en HIPS voor plaatmateriaal, profielen en binnendorpels.
EPS en XPS naast elkaar
EPS (geëxpandeerd polystyreen) Structuur: met stoom opgeblazen en aan elkaar gesinterde parels, herkenbaar aan de bolletjesstructuur. Toepassing: spouwisolatie, vloerisolatie, dakisolatie en vulmateriaal in lichte vloeren. Lambdawaarde globaal tussen 0,031 en 0,038 W/(m·K); grafietgrijze varianten zitten aan de gunstige kant.
XPS (geëxtrudeerd polystyreen) Structuur: geëxtrudeerde, gesloten-cellige, egaal gekleurde plaat met hogere druksterkte en veel lagere wateropname dan EPS. Toepassing: perimeterisolatie tegen de kelderwand, onder een belaste vloer en bij het omgekeerd dak, waar de isolatie boven de waterdichte laag ligt. Lambdawaarde globaal tussen 0,029 en 0,036 W/(m·K).
Structuur, eigenschappen, toepassing en globale lambdawaarde van EPS en XPS zoals beschreven in dit artikel. Lambdawaarden zijn globale bandbreedtes in W/(m·K).

Waar je op moet letten

  • Brand. Polystyreen is brandbaar: het smelt, druipt en geeft dichte rook. Producten bevatten een brandvertrager, maar dat maakt ze niet onbrandbaar. In vrijwel alle toepassingen moet het schuim worden afgedekt met een onbrandbare of beschermende laag. Controleer de brandklasse van het specifieke product en, belangrijker, van de toepassing waarin het is beproefd.
  • Temperatuur. PS verweekt al ruim onder 100 °C. Houd afstand van rookgasafvoeren, schoorstenen en inbouwspots.
  • Oplosmiddelen. Styreenschuim wordt aangetast door oplosmiddelen: sommige bitumenproducten, PU-schuim op oplosmiddelbasis en veel verdunners lossen het letterlijk op. Gebruik uitsluitend een lijm of kit die door de leverancier als “PS-bestendig” of “EPS-geschikt” is vrijgegeven.
  • UV. Blootgesteld aan zonlicht vergeelt en verpoedert het oppervlak. Plaat die tijdens de bouw lang open ligt, moet worden afgedekt.
  • Vocht. EPS is niet volledig dampdicht en kan bij aanhoudende vochtbelasting water opnemen. Onder een belaste of natte constructie is XPS de veiliger keuze.

Controles bij werken met polystyreen

  • Brandklasse controleren en schuim afdekken: Controleer de brandklasse van het specifieke product en vooral van de toepassing waarin het is beproefd; in vrijwel alle toepassingen afdekken met een onbrandbare of beschermende laag.
  • Afstand tot warmtebronnen: PS verweekt al ruim onder 100 °C: houd afstand van rookgasafvoeren, schoorstenen en inbouwspots.
  • Alleen PS-bestendige lijm of kit: Gebruik uitsluitend lijm of kit die de leverancier als "PS-bestendig" of "EPS-geschikt" vrijgeeft; sommige bitumenproducten, PU-schuim op oplosmiddelbasis en veel verdunners lossen het op.
  • Afdekken tegen zonlicht: Plaat die tijdens de bouw lang open ligt afdekken; zonlicht laat het oppervlak vergelen en verpoederen.
  • Vochtbelasting beoordelen: EPS kan bij aanhoudende vochtbelasting water opnemen; onder een belaste of natte constructie is XPS de veiliger keuze.
De aandachtspunten uit dit artikel als controlelijst. Polystyreen blijft brandbaar, ook met brandvertrager.

Gerelateerde termen

  • EPS
  • XPS
  • Kunststof
  • Polymeer
  • Isolatiewaarde (Rd-waarde)
  • Perimeterisolatie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.