Wat is poreuze baksteen?

Poreuze baksteen is baksteen waarvan de scherf zelf vol kleine holtes zit. Niet de gaten of kanalen in de steen — die heeft een geperforeerde baksteen ook — maar de klei tussen die gaten is geporiseerd. Daardoor is de steen lichter en isoleert hij beter dan een volle, dichte baksteen.

Twee manieren om poriën te maken

1. Via de klei zelf. Sommige kleisoorten bevatten van nature kiezelgoer (diatomeeënaarde), of er wordt kiezelgoer toegevoegd. Bij het bakken blijft een fijn poreus skelet over.
2. Via een brandbare toeslag. Aan de klei wordt een uitbrandbare stof gemengd: zaagsel, kurk, papierslib, kolengruis, kolenslib, vliegas of polystyreenkorrels. Tijdens het bakken verbrandt dat materiaal volledig en laat op elke plek een porie achter. Dit is veruit de meest toegepaste methode.

De keuze van de toeslag bepaalt hoe grof de poriën worden en hoeveel de volumieke massa daalt. Een gewone volle baksteen zit rond de 1.800-2.000 kg/m³; poreuze bakstenen liggen daar duidelijk onder, afhankelijk van het type ergens tussen ruwweg 600 en 1.400 kg/m³.

Wat je ervoor terugkrijgt — en wat je inlevert

• Winst: warmte-isolatie. Stilstaande lucht in de poriën geleidt slecht. De lambdawaarde van een geporiseerde scherf ligt fors lager dan die van dichte baksteen, waardoor er minder isolatiedikte nodig is.
• Winst: gewicht. Lichtere stenen zijn prettiger te verwerken en belasten de fundering minder.
• Verlies: druksterkte. Poriën gaan ten koste van draagvermogen. Bij een dragende wand moet je de opgegeven druksterkteklasse van de steen altijd tegen de belasting afzetten.
• Verlies: massa, dus geluidsisolatie. Luchtgeluidsisolatie komt vooral van massa. Voor woningscheidende wanden schiet een lichte poreuze steen als enkele wand tekort; daar is een zware of ontkoppelde (ankerloze spouw)constructie nodig.
• Let op: vocht. Poreus materiaal zuigt water op. De meeste poreuze bakstenen zijn bedoeld voor binnenwerk of voor het binnenblad; gebruik ze buiten alleen als de fabrikant ze uitdrukkelijk als vorstbestand opgeeft.

Praktische aandachtspunten

• Voornatmaken of niet staat in het verwerkingsvoorschrift van de fabrikant. Een sterk zuigende steen trekt het aanmaakwater uit de mortel, waardoor die niet goed uithardt.
• Bevestigingen houden in een geporiseerde scherf minder goed. Gebruik pluggen die speciaal voor holle en poreuze steen zijn getest, en hang zware zaken niet zomaar op.
• Hakken en boren gaat makkelijk, maar de steen breekt ook makkelijk uit. Boor zonder klopstand.

Gerelateerde termen

• Baksteen
• Geperforeerde baksteen
• Poreus
• Porisosteen
• Poroton
• Cellenbeton

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.