Wat is poroton?

Poroton is een sterk geporiseerde baksteen: klei waaraan polystyreenkorrels zijn toegevoegd die tijdens het bakken volledig verbranden en overal een holte achterlaten. De naam komt van het Duitse porösierter Ton — geporiseerde klei. De techniek is eind jaren vijftig ontwikkeld door de Zweedse ingenieur Sven Fernhof; POROTON is sindsdien een in Duitsland geregistreerd merk, tegenwoordig van het verband Deutsche Poroton. In de spreektaal wordt de naam vaak als soortnaam gebruikt voor elke geporiseerde snelbouwsteen, net zoals dat met andere merknamen gebeurt.

Wat maakt de steen bijzonder?

• Laag gewicht. De volumieke massa ligt doorgaans rond 600-800 kg/m³ — ongeveer een derde van gewone volle baksteen.
• Dubbele isolatie. De scherf zelf isoleert door de poriën, en daarbovenop zitten er verticale luchtkanalen in de steen. Bij de hoogwaardigste types zijn die kanalen gevuld met minerale wol of perliet.
• Grote blokformaten. Eén blok vervangt een flink aantal gewone stenen, wat het metselen aanzienlijk versnelt.
• Hol-en-dol zijkanten. De blokken haken in elkaar, zodat de stootvoeg niet gevuld hoeft te worden. Gelijmd in een dunbedmortel van enkele millimeters ontstaat een vrijwel koudebrugvrije wand.

Voor de dikste, met isolatie gevulde varianten geven fabrikanten warmtedoorgangscoëfficiënten op die tot in de buurt van 0,13 W/m²K komen — een monolithische wand die zonder aparte isolatielaag aan passiefhuisniveau kan voldoen. Ga hierbij altijd uit van de actuele prestatieverklaring van de fabrikant, niet van een vuistregel.

Aandachtspunten

1. Nauwkeurigheid is alles. Lijmwerk met dunbedmortel vergeeft niets. De eerste laag moet millimeterprecies waterpas staan; daarna volgt elk blok die laag.
2. Zagen, niet hakken. Passtukken maak je met een bloksteenzaag of alligatorzaag. Hakken verstoort de kanaalstructuur.
3. Sparingen plannen. Leidingen frezen in een geperforeerde steen tast de draagstructuur aan. Houd je aan de sleufregels van de fabrikant en plan verticale leidingen in voorzetwanden of in de daarvoor bedoelde kanalen.
4. Geluid. Licht en sterk isolerend gaat niet samen met veel massa. Voor woningscheidende wanden is een aparte akoestische oplossing nodig.
5. Kies de juiste bevestiging. Zware kasten en radiatoren vragen speciale pluggen voor holle, poreuze steen — vaak injectieankers met zeefhuls.

Gerelateerde termen

• Poreuze baksteen
• Porisosteen
• Geperforeerde baksteen
• Snelbouwsteen
• Lijmmortel
• Warmtedoorgangscoëfficiënt

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.